Disleksi nedir? belirtileri nelerdir ve nasıl tedavi edilir?


Disleksi tıp dilinde okuma güçlüğü olarak bilinir. Okuma, okuduğunu anlamama, okurken okunan metne odaklanma önemli bir öğrenme işlevidir. Bu öğrenme işlevini bazı çocuklar tam olarak sağlayamaz. Öğrenme işlevinde sözel becerileri yeterli değildir. Sözel becerileri tam olmayan çocuklar öğrenme güçlüğü yaşarlar.

Disleksi olan bireylerde yavaş okuma, okurken takılmalar, hece karıştırma, okurken sıkılma, okunanı tam olarak anlamama, okumaya konsantre olamama gibi sorunlar oluşur. Bu sorunlar akademik yıllar devam ettikçe daha belirgin hale gelir. Okuma hızları yavaştır. Disleksi çocuklar normal ve normalin üzerinde zeka olmasına rağmen okumayı oldukça zor ve güç şekilde öğrenir. Okumayı öğrendikten sonra dahi harflerin yerlerini karıştırma, harfleri ve heceleri ters bir şekilde okuma. Uzun kelimeleri okuyamama ve yavaş okuma şeklinde kendini gösterebilmektedir. Çok nadir görülse de görsel dikkatte de sorunları olabiliyor. Çok uzun süre bir yere çok dikkatle bakamadıkları da bilinmektedir. Görsel olarak bazı yanlışlar yapıyorlar.

Erkek çocuklarda daha sık görülür

Bazen çocuklar çok hızlı okur ama okuduklarını anlamaz, bunlarda okuduğunu anlamlandırma olarak sorunlar yaşar. Eğitimcilerin okuma esnasında sıkılan hata yapan, zor okuyan çocuklarda, yavaş okuyan çocuklarda mutlaka okumayı güçlendirme konusunda destek alması gerekiyor.

Öğrenme güçlüğü özellikle disleksi çocuğun hem akademik başarısını düşürmektedir, hem de ileride ki hayatındaki sosyal uyumunu ve okuma gerektiren başarıları azaltmaktadır. Disleksinin mutlaka uygun yöntemler ile tedavi edilmesi gerekmektedir. Disleksi erkek çocuklarda daha sık ortaya çıkmaktadır.

 
Disleksi, zeka düzeyi normal veya yüksek bireylerde görülen gelişimsel okuma güçlüğüdür.

 

Genel olarak yapılan okuma hataları şunlardır:

  • Benzer/Sesteş harfleri karıştırma: d-b-p, m-n, t-f / b-p, t-d, f-v, s-z
  • Harf sırasını ters algılama: çok = koç ; en = ne ; ve = ev …
  • Harf atlama: kabak = kabk
  • Alfabeyi öğrenme güçlüğü
  • Aşina olunmayan veya nadiren kullanılan kelimeleri okuma ya da telaffuz etme güçlüğü
  • Aynı satırı okumaya devam etmede veya bir sonraki satırı okumak için sağdan sola geçme güçlüğü

Dislektik öğrenciler tarafından yapılan en yaygın yazım hataları şunlardır:

  • Harfleri karıştırma

Benzer sesteki harfler: b-d-t; f-v; k-g…

Benzer görünüşteki harfler: b-d; n-u ; ı-i; o-ö; u-ü;a-e…

Hem benzer seste hem de benzer görünüşte olan harfler: b-d; m-n; o-ö; u-ü….

  • Harf atlama
  • Yan yana gelen aynı iki sessiz harf: attı = atı; bakkal= bakal
  • Harf ekleme
  • Hece tekrarı: Kafeterya = kafefeterya
  • Yer değiştirme: çark / çrak ;
  • Ortografi: Dağıtmak=dahıtmak=dayıtmak…

Ayrıca büyük harfleri genellikle kullanmazlar veya yanlış yerde kullanırlar. Diğer noktalama işaretlerini neredeyse hiç kullanmazlar. Son olarak, bazı öğrenciler yazım hatalarını gizlemek için, muhtemelen bilinçsizce, el yazıları anlaşılamayacak şekilde yazılarını deforme ederler.

Disleksinin Tedavisi

Disleksinin belirli bir tedavisi yoktur. Herhangi bir tıbbi müdahalesi bulunmamaktadır. Bu sorunun çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları kapsamında ele alınması gerektiği kanısına varılmıştır.

Yaş ilerledikçe okuma sorunları ve bazı sorunlar düzelebilir. Ancak yazı hataları ve yavaş okuma gibi bazı sorunlar kalıcı olur.

Dislektiklerin pek çoğu  akademik açıdan başarısızdır. Burada akademik kelimesi yanlış yorumlanmaması gerekir. Örneğin konuyu bildiği halde sınavda gerek sure bakımından gerek bildiklerini tam aktaramamadan dolayı birilerinin gerisinde kalırlar.

Gereken özel eğitim merkezleri Türkiye de bulunmamaktadır. Bazı özel psikolojik danışmanlık ofisleri yeni yeni açılmaktadır.

Sorun genelde okula başladığında ortaya çıkmaktadır.

Unutulmamalıdır ki disleksi gizli bir engeldir. Yapılan çalışmalar onların hayatını kolaylaştırma şeklinde olmalıdır. Kabiliyeti doğrultusunda mesleğe yönlendirilmeli, başarısız olduğu alanlarda baskı uygulanmamalı. Özgüvenlerini kaybetmemeleri sağlanmalı. Eğitim hayatı boyunca zorlanacağı pek çok şeyler karşısına çıkacaktır, mühlet verilmeli üstesinden geleceğine inandırılmalı.

Disleksi tedavisi için en iyi süreç, özel eğitim programlarıyla mümkündür. Özel eğitim araçları (oyunlar, eğitim kurumları, çeşitli materyaller ve müfredatlar) hastalığı ortadan kaldırmasa bile öğrenmenin önündeki engellerin büyük ölçüde aşılmasını sağlamaktadır.

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.