Ahmet Haşim Kimdir?


Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Ahmet Haşim, 1887 yılında Bağdat’ta doğdu. Babası, Alûsizâde ailesine mensup Arif Hikmet Bey, annesi, Kâhyazâde ailesinden Sara Hanım’dır. Ahmet Haşim, hem hayatına hem de sanatına çok etki eden annesini altı yaşında iken kaybeder.

Ahmet Haşim sekiz veya dokuz yaşmda iken babasının mutasarrıflık görevine atanması dolayısıyla 1894-95 yıllarında İstanbul’a gelir. O sırada Türkiye Türkçesini çok iyi bilmeyen Ahmet Haşim’i babası önce Numûne-i Terakkî Mektebine verir. Bir yıl sonra da 1898’de Mektebi Sultânı, yani Galatasaray Lisesine kaydettirir. Sonradan önemli edebiyatçılar arasmda yer alacak olan Hamdullah Suphi, İzzet Melih ve Abdülhak Şinasi Hisar okulda edindiği arkadaşlarmdandır. Bu okulda edebiyat hocası olan Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Ahmet Haşim’in iç dünyasının zenginliğim görür ve ona yardımcı olur. Galatasaray Lisesinde Farsça hocası Muallim Feyzi Efendi, Arapça hocası Zihnî Efendi, kitabet hocası Nafi Efendi, dil ve imla hocası ise Tevfik Fikret’tir.

Ahmet Haşim
Ahmet Haşim

Ahmet Haşim’in ilk şiiri “Hayâl-i Aşkım”, 1901 yılında Mecmua-i Edebiyye’de çıkar. Edebiyata meraklı öğrenciler, bir taraftan Servet-i Fünûn dergisini, bir taraftan da Fransız dergisi Les Annales’i takip ederler. Haşim, bir yaz tatilinde amcasını ziyarete gittiği Limni’de “Yollar” şiirini yazar. Bu tarihlerde Haşim hem şiirler kaleme alır, hem de şiir sanatıyla ilgili görüşlerini dile getirir. “Son Yadigâr” adlı hikâyesi de bu yıllarda Mecmua-i Edebiyye’de yayımlanır (1901).

Ahmet Haşim 1907’de Galatasaray

Lisesinden mezun olunca, Reji İdaresi (bugünkü Gümrük ve Tekel İdaresi) imtihanını kazanarak memur olur. Aynı zamanda Hukuk Fakültesine kaydolur, ancak buradaki öğrenimini tamamlayamaz. 1910 yılı sonunda İzmir Sultanisine Fransızca öğretmeni olur. Gerek Reji İdaresindeki memuriyeti gerekse Fransızca öğretmenliği sırasında Fransız edebiyatını yakından takip eder. İzmir’de Bezmi Nusret, Ömer Seyfettin ve Yakup Kadri gibi edebiyata ilgisi olan gençlerle arkadaşlıklar kurar.

Meşrutiyetin ilk aylarında İstanbul’a dönem Ahmet Haşim, 1913-14 yılında Maliye Nezaretinin Kalem-i Mahsûsî mütercimliğine atanır. Birinci Dünya Savaşında askere alman şair, önce Çanakkale’de bulunur, daha sonra da Aydm’da İaşe Nezareti müfettişliğine getirilir.

Bir müddet Anadolu’da güç şartlar altında çalışır. 1921 yılında Düyûn-ı Umûmiye İdare Merkezinde görev alan Ahmet Haşim, bu merkezin tamamen kaldırıldığı 1924 Mayıs’ı sonuna kadar bu göreve devam eder, ardından Osmanlı Bankası’na memur olarak girer. 1927-33 yıllarında Mülkiye Mektebinde Fransızca hocalığı yapmış, öldüğü 1933 yılma kadar da Sanâyii Nefise (Güzel Sanatlar) Akademisinde Estetik ve Batı Edebiyatları dersi vermiştir.

Genç yaşlarında “Mecmûa-yı Edebiyye”den itibaren şiir yayınlayan Ahmet Haşim, asıl şöhretini Dergâh adıyla çıkan, Yahya Kemal’in üstatlık ettiği gençlerin yazdığı bir dergide elde eder. Derginin 15 Nisan 1921 ta14 rihindeki ilk sayısı, Haşim’in “Bir Günün Sonunda Arzû” şiiriyle çıkar. Yayımlanışıyla şiir olay yaratır ve Haşim’in şiirleri belirsizlik ve anlamsızlıkla suçlamr. Bunun üzerine “Şiirde Mânâ ve Vuzûh” adlı meşhur makalesini yazar.

Dergâh’ta bu tür şiir ve makalelerini yayımlayan  Ahmet Haşim, bir ara rahatsızlığı sebebiyle Paris’e gider ve orada üç ay kalır. 1926 yılında Piyâle adlı şiir kitabım yayımlar. 1927 yılı başından itibaren İkdam’da “Bize Göre” başlığı altında günün meseleleri ile ilgili fıkralar yazar. Bu yazıları 1928 yılında Bize Göre adlı kitapta toplar. 1929 yılı sonunda Akşam gazetesi ile Dergâh’ta çıkan makalelerini Gurabâhâne-i Lâklakan adı ile kitaplaştırır. Bu tarihten sonra ölümüne kadarki beş yılı hastalıklarla geçirir. 1932 yılında böbreklerinde oluşan kireçlenme yüzünden Frankfurt’a gider. Dönüşünde yolculuk hatıralarını Mülkiye Dergisi ve Milliyet gazetesinde tefrika ettirir. Bu yazılarını 1933 yılında Frankfurt Seyahatnâmesi adı altında kitap haline getirir. 4 Haziran 1933’te, kendi ifadesiyle “şairlerin en garibi” ölür. Büyük bir cenaze töreniyle Eyüp mezarlığına gömülür.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.