Akrostiş şiir hakkında bilgi


Mısraların ilk harfler yukarıdan aşağıya doğru okunduğu zaman bir ad veya kelime meydana çıkacak şekilde tertiplenmiş şiirlere akrostiş denir. Yunanca uc mısra demektir.

Çok eskiden beri kullanılagelmiş bir nazım şeklidir. Bilhassa Büyük İskender devrinde Yunanlılar arasında pek yaygındı. Enius ve Plautus adlı Latin yazarları da eserlerinin adlarını başta akrositiş tarzında şiirle vermişlerdir.

Bazı akrostişlerde mısranın başındaki harlerden olduğu gibi mıusrarnın sonundaki harflerin alt alta okunmasıondan da bir anlam çıkar. Üçlü akrostişlerde ise mısra, ortasından da alt alta okununca bir anlam vererek şekilde yazılır.

Bizde daha çok halk edebiyatı ve tasavvuf edebiyatında akrostişe rastlanır. Divan edebiyatı şairleri de bu tarza büsbütün yabancı kalmamışlardır. Doğu edebiyatında akrostişe müveşşah denir; divan edebiyatında ise istihrac adı altında akrostiş yazılmıştır.

 

Hami’nin bir şiirinin tek sayılı mısralarının ilk harfleri alt alta okuyunca Mir-i Muhyittin Efendiler gül-i gülzar-ı can çift sayılı beyitlerinin ilk harfleri alt alta okununca da Bülbül-i şüridesidir Hami-i şriin-zeban mısraları çıkmaktadır. Bir zamanlar akrostişli güftelerin bestelenerek şarkı haline getirilmesi de pek moda olmuştur.

Örnek

A kıl ile topladı, milleti dağılmaktan.
T ürk’e yaraşır bir millet çıktı bu savaştan.
A şk ile, inanç ile, yardım istedi haktan.
T uz-buz oldu dağıldılar, birlik olan ruhtan.
Ü rettiler binbir dolap, yıkmak için çoktan.
R um, Yahudi, Ermenisi çıktı ortaklıktan.
K imse ayıramaz, sırtımız yüce Allah’tan.

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.