Armadillo Nedir? Özellikleri Nelerdir?


Armadilloları tasvir etmek zorlu bir iştir: Aztekler bu hayvanlara, “kaplumbağamsı tavşan” anlamına gelen azotochtli adını vermişlerdi. Yirmi türün yirmisi de Amerika’da Yaşar. En küçükleri pembe göğüsü armadillo (Chlamyphorus truncatus), bir sosis uzunluğunda olup kürklü bir karidesi andırır. Bağırtkan tüylü armadillo (Chaetophractus vellerosus), rahatsız edildiğinde domuz gibi ses çıkarır fakat bu, pek nadir rastlanan bir durumdur zira günün on yedi saatini uyuyarak geçirdiği gibi, bir süpürgeyle yapar.

Armadillo
Armadillo

Dokuz kemerli armadillolar (kendi çenesini kaşıyabilecek kadar uzun bir cinsel organa sahip olmanın yarattığı handikaba rağmen) iyi yüzücüdürler. 1850’de Rio Grandelden yüzerek Amerika Birleşik Devletlerinin güneyine yayıldılar; buradaki sayıları günümüzde otuz ile kırk milyon arasında değişiyor.

Nehirleri iki şekilde katederler. Kemikli zırhları yüzünden doğal olarak suya batacaklarından, tek yol, suyun dibinde denemektir. Nitekim nefeslerini altı dakikaya kadar tutabilirler. Daha uzun bir mesafe almaları gerektiğindeyse ciğerlerini havayla doldurup, midelerini can yeleği gibi şişirirler. Erkekler yaşam alanlarını, kokusu küflenmiş rokfor peynirine benzetilebilecek idrarlarıyla işaretler. Dişiler ise doğumun kış aylarına denk gelmemesi için yumurtalarını iki yıl boyunca saklayabilir.

Dokuz kemerli armadillolar, fareler ve insanların dışında cüzamdan ciddi biçimde etkilenen yegane hayvan türüdür: Louisiana’daki armadilloların çoğu cüzamlıdır. Kapı komşusu Teksas’ta eyaletteki iki memeliden biri armadillodur ötekiyse Teksas uzun boynuzu*. “Teksaslı hız kesici” takma adıyla anıldıkları da olur. Ürkütüldüklerinde metrelerce havaya sıçramaları, gerçekten tuhaf ve etkisiz bir savunma mekanizmasıdır. Nitekim Teksas armadillo ‘eşiyle doludur. Sonuç olarak armadillo, araştırma dünyasını memeli penisinin işlevini incelemeye yöneltmiş oldu.

Ölü armadilloların organları düzenli olarak otoyollardan toplanır ne kadar cüsseli olduklarını düşünürsek o kadar zor bir iş sayılmaz. Armadillolar altmış milyon yıldır yeryüzündedir: Neredeyse dinozorlar kadar yaşlı canlılardır. Bolivya ve Perulda, kabuklarından charangos denilen ve İspanyol gitarının kopyası olan bir tür mandolin yapılır.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.