Bel fıtığının belirtileri ve tedavisi


Bel fıtığı, beldeki omurga kemiklerinin arasındaki koruyucu yastık görevini gören lift dokusunun sinirlerin geçtiği omirilik kanalına taşınmasıdır.

Bel fıtığı kimlerde görülür

Bel fıtığı rahatsızlığında erkek kadın ayırımı yoktur. Daha çok ağır işlerde çalışan belini zorlayan insanlarda daha sık görülür. Omurganın üzerine fazla yük binildiği işlerde çalışanlarda ve kilosu fazla olanlarda bel fıtığı görülmektedir.

Bel fıtığı nedenleri

 

Bel fıtığının genetiksel bir bulgusu yoktur daha çok sonradan oluşan problemlere bağlı gelişmektedir. Bel fıtığının en önemli nedeni, disk içi basıncın kontrolsüz bir şekilde yükselmesi. Genellikle disk içi basınç yatarken 25, yürürken 100, otururken yaklaşık 150 kat fazla olur. Eğer oturup sağa sola eğilirseniz rakam 250-300’lere çıkar. Sürekli oturan ve masa başı çalışan grupta bel fıtığı görülme oranı yüksek olur. Aynı zamanda yanlış kaldırma, çekme, itme hareketlerini kontrolsüz yapanlarda, uzun süre araba kullananlarda bel fıtığı oluşma riski yüksek. Son zamanlarda genetik yapıdan dolayı omurga ve diskin yapısal özelliklerinin de fıtık oluşmasında etkin olduğu yönünde fikirler var.

Bel Fıtığı Belirtileri

Bel fıtığı bulunan kişilerin çoğunda bel ağrısı ana belirtidir. Ancak her bel ağrısı da bel fıtığı sanılmamalıdır. Bel fıtığı ağrısı birkaç gün devam edip daha sonra dinebilir. Genellikle bu ağrıyı bacak ağrısı, bacaklarda uyuşukluk, zayıflık gibi belirtiler takip eder. Bu tip bacak ağrıları diz altına, ayak bileği ve ayaklara kadar inebilir. Belden veya kalçadan başlayıp bacaktan aşağı ayağa doğru inen bir ağrı olarak tarif edilir.

  • Bel ağrısı
  • Bacak ve / veya ayak ağrısı
  • Bu ağrıların gece artması
  • Bacak ve / veya ayakta uyuşukluk, karıncalanma hissi
  • Bacak ve / veya ayakta güçsüzlük
  • Tek veya her iki bacakta refleks kaybı
  • Gülerken, öksürürken ve hapşırırken ağrının kötüleşmesi
  • Yürüme ve oturmada zorlanma
  • Fıtık ilerlemişse idrarı veya büyük tuvaleti tutmakta (nadiren) zorlanma
  • Fıtık ilerlemişse dengesizlik, yürüyememe, hemen yorulma

Bel fıtığı olduğumuzu nasıl anlarız

Bel fıtığı olan bir hastada ilk bulgu bel ağrısıdır. Bel ağrısı ileri ki aşamalarda bacaklarına vuran ağrı yapar ve bu ağrı genellikle ilaç tedavisinde geçmez inatçı bir hal alırsa bu hastalarda ciddi bir bel fıtığı tanısı muhtemeldir.

Bel fıtığı teşhisi nasıl olur

Beliniz ağrıyor fakat bacağınız ağrımıyorsa öncelikle çok endişelenmeyin. Toplumda bel fıtığına korku ile bakılıyor. Bel fıtığı olan kişi felç olacağım korkusu ile doktordan kaçıyor.

Yaklaşım şöyle olmalı; beli ağrıyan bir hasta öncelikle istirahat etmeli. Ağrı kesici kullanabilir. Bu şikayetleri zamanla geçebilir. Bacak ağrısı yok ise bel fıtığı değildir ama belindeki ağrı beraberinde bacağına vuruyor ise ilaç tedavisinde de fayda görmüyorsa o zaman beyin cerrahisi uzmanına gidilmesi gerekmektedir.

Bacağa vuran ağrı bir süre sonra geçiyor ise yine bir bel fıtığı olabilir ama ileri düzey değildir. Bel fıtığı olması için geçmeyen bacak ağrısı olmalıdır.

Bel fıtığı tedavisi

  • Beli ağrıyan hastada yapılan tektiklerde herhangi bir bulgu yok ise fizik tedavisi önerilmektedir.
  • Kilosu fazla ise diyet önerilmektedir.
  • Ağır egzersizlerden kaçınmasını ve belini zorlamamasını önerilmektedir.
  • Ağır kaldırırken belini bükerek değilde dizlerinden güç alarak kaldırılması lazımdır.

Buna rağmen şikayetlerinde düzelme yok ise fizik tedavisi doktorları tarafından beyin cerrahı doktoruna yönlendirilmektedir.

Bel fıtığına cerrahi müdahele

Fizik tedaviye rağmen hastanın ağrıları devam ediyorsa veya azaltılamayan bir güç kaybı, bacakta incelme, idrar tutamama varsa, dayanılmaz ağrılar mevcutsa veya MR filmlerinde diskten bir parça koptuğu tespit edilirse çözüm cerrahi müdahaledir. Ameliyatla omurilikten çıkan sinirlere olan mekanik bası giderilmelidir. Eğer cerrahi müdahale yapılmaz ve sinire bası devam ederse hastada idrarını tutamama, iktidarsızlık, ayaklarda kuvvetsizlik gibi sorunlar gelişebilir. Maalesef halk arasında ameliyat olursam sakat kalırım, uzun süre yataktan kalkamam, korse takmak zorunda kalırım veya fıtığım tekrarlar, yeniden ameliyat olurum gibi inanışlar mevcuttur. Ama mikrocerrahi sayesinde bu tip korkulara gerek yoktur.

Cerrahi tedavisi nasıl olur?

Bel fıtığı ameliyatındaki amaç fıtıklaşan diskin temizlenmesi ve sinir üzerindeki basıyı kaldırmaktır.

Açık diskektomi: Genellikle genel anestezi altında, hasta yüzüstü yatar pozisyondayken gerçekleştirilir. Uygulama fıtık bölgesinin üstündeki ciltte açılan yaklaşık 3-5 cm’lik bir kesiden yapılır. Kas dokusu etkilenmiş diskin üstündeki kemiklerden sıyrılır, ekartör denilen cerrahi alet ile kas ve deriyi cerrahi bölgeden uzaklaştırılır ve böylece cerrah, omurga ve diski görebilir. Daha iyi bir bakış açısına sahip olabilmek için kemik ve ligamentler ortadan kaldırılabilir. Böylece sinir kökünü zedelemeden bombeleşmiş, bozulmuş diske erişim sağlanmış olur. Cerrah diski ve çevreleyen diğer yapıları, disk duvarından çıkıntı yapan disk parçalarını ortadan kaldırır. Günümüzde çok tercih edilen bir yöntem değildir.

Mikrodiskektomi: Bu işlem sıklıkla belden aşağısında bölgesel anestezi şekli olan Epidural Anestezi veya genel anestezi ile operasyon yapılır. Daha küçük kesi uygulanır (yaklaşık 1-1.5 cm), kas dokusu daha az sıyrılır ve daha iyi görüş sağlanır. Bu da hastanın ameliyat sonrası döneminin daha rahat ve ağrısız geçmesine imkan verir. Daha az kas dokusunu ekarte ederek ameliyat yapmak, ameliyat sonrası kas spazmının ve ağrının daha az olmasını sağlar. Ameliyatta kullanılan mikroskop ise dokuların daha büyük, 3 boyutlu ve çok ayrıntılı görülmesini sağlayarak komplikasyon ihtimalini azaltır. Damarlar, sinirler ve disk çok daha net görülür. Damar ve sinir gibi dokulara zarar verme ihtimali çok düşüktür. Mikroskop altında bası etkisi olan diskin temizlenmesi daha güvenlidir. Kesi yeri daha sonra içten dikişle kapatılır ve üzerine küçük bir pansuman yapılır. Mikrodiskektomi günümüzde en güvenli ve etkili yöntem olarak kabul edilmektedir.

Endoskopik bel fıtığı ameliyatı: Bel bölgesine orta hattan veya yan taraftan girilerek yapılır. Endoskopik girişimde diğer yöntemlerden daha küçük bir cilt kesisi kullanılır. Endoskobik bel fıtığı ameliyatı 1cm’lik bir kesiden fıtıklaşmış disk alanına sokulan 4 mm’lik bir endoskop yardımıyla ekrandan cerrahi alan görülerek gerçekleştirilir. Ameliyatlar lokal ve epidural anestezi altında gerçekleştirilebilir. Ancak her fıtığın bu yöntemle ameliyat edilmesi mümkün değildir.

Her fıtık ameliyat gerektiriyor mu?

Her fıtık ameliyat gerektirmez. Eğer fıtık ileri düzeyde ve hastanın ağrıları çok ise ameliyat tavsiye edilmektedir. Bu durumda değil ise ameliyat ilk seçenek değildir. Bu hastalara kilo vermek, ağır egzersizlerden kaçınmak gibi tedaviler önerilmektedir.

Bel fıtığını önlemenin yolları

  • Egzersiz yapın. Hareketsiz bir yaşamdan kesinlikle uzak durun.
  • Çantanızı hafifletin. Tek omuzlu çantalardansa sırt çantası tercih edin.
  • Cüzdanınızı arka cebinizde taşımayın, cüzdan arka cebinizdeyken araç kullanmayın, uzun süre oturmayın.
  • En az 2 cm.lik, en çok 5 cm.lik yükseklikte tabanı olan ortopedik ayakkabıları tercih edin.
  • Tam ortopedik yatak ve boyun destekli yastık kullanın.
  • Dik durun. Dik oturun. Dik yürüyün.
  • İş yeri bilgisayarınızı göz hizanızda kullanın, eğilmeyin. Ayaklarınızın altına hafif bir yükselti koyun.
  • Islak saçla sokağa çıkmayın ve yatmayın.
  • Ağır yük taşımaktan ve ani hareketlerden kaçının.
   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.