Cenap Şahabettin kimdir?


Cenap Şahabettin ( Manastır 1870/ İstanbul 1934 ) Şair, yazar. Babası Binbaşı Şahabettin beyin ölümü üzerine ailesiyle birlikte İstanbul’a geldi. İlk öğrenimini Tophane’deki Mekteb-i Fevziye’de, orta öğrenimini Eyüp ve Gülhane askeri rüştiyelerinde, yüksek öğrenimini Askeri Tıbbiye Mektebi’nde tamamladı (1889).

Dört yıl Paris’te ihtisas yaptıktan sonra yurda dönerek Mersin, Ro­dos ve Cidde’de karantina doktorluğu, sıhhiye müfettişliği görevlerinde bulundu. 1914’te Osmanlı Edebiyat Tarihi Müderrisi olarak girdiği Edebiyat Fakültesi’nden Rıza Tevfik ve Ali Kemal’le birlikte istifa etmek zorunda bırakıldı (20 Eylül 1922).

Edebi kişiliği ve sanat anlayışı

  • Türk şairlerine sembolizmi ve parnasizmi öğretmiştir.
  • Sembolizmden etkilenmiştir.
  • Sanat sanat içindir anlayışını benimsedi.
  • Eserlerinde ahenge ve müzikaliteye önem verdi.
  • Eserlerini aruzla yazdı.
  • Serbest müstezat ı kullandı.

Cenap Şahabettin’in ilk şiiri, Saadet gazetesinde yayımlanan (3 aralık 1885) bir gazeldir. Bu döneminde Muallim Naci’yi taklit etmiş, Abdülhak Hamid ve Recaizadenin etkisinde kalmıştır. Fransa’da bulunduğu 4 yıl Verlaine ve Mallarmeyi  okumuş şiirde yeni biçimler aramıştır.

Mektep dergisinde yayımlanan “ağlasam” redifli şiirin Fikret’i  tanzim etmesi edebiyat çevrelerinde adı üzerinde yankı uyanmasına yol açmıştır. Servet-i Fünuncularla birleştiği bu dönemde dergide 47 şiir 11 makale ve “Haç Yolunda” adıyla gezi notları yayımlamış, Edebiyat-ı Cedide akımının benimsediği ilkelerin savunucusu olmuştur. Mütareke yıllarında, Ali Kemal’in gazetesinde Kurtuluş Savaşı bilincine ve Anadoludaki harekete karşı yazılar yazması edebiyat ve Darülfünun çevrelerinde tepkiyle karşılanmıştır.

 

Belli bir incelik ve duyarlığın şiirlerini yazmayı başaran şair Osmanlı dil, beğeni ve dünya görüşünün yarattığı karşıdevrimci tutumlara dilin arınması yolundaki çalışmaları benimseyen edebiyat adamlarının karşısına çıkmıştır. Ali Canip, Ruşen Eşref, Fuar ( Köprülü) ile yaptığı tartışmalarca Arapça ve Farsçayı savunmuş, Türkçülük akımını “işittiğim ve bildiğim tarihi yalanların en büyüğü budur” diye nitelemiştir.

1908’den 1 927’ye kadar Serve’t-i Fünun dergisinde 85 şiir ve edebiyat yazısı yayımlayan Cenap Şahabettin, Cumhuriyet’ten sonra büyük bir dönüş yapmış, “Cumhuriyet” gazetesinde yayımladığı bir yazıda “mazi ahtapotunun kollarından ruhlarını kurtaramayanların inkılabın yüksekliğini kavrayamayacakları”nı ileri sürmüştür.

Yapıtları:

  • Hac Yolunda (1909-1925 ).
  • Yalan (oyun, 1911 ),
  • Evrak-ı Eyyam ( makaleler, 1915),
  • Körebe (oyun, 1917) ,
  • Nesri Harp, Nesr-i Sulh ve Tiryaki Sözleri ( makaleler, özdeyişler, 1918),
  • Avrupa Mektupları l (1919) .
   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.