Diksiyon nedir? geliştirme yolları nelerdir?


Latince dilinden gelen “diksiyon” kelimesi, Türkçe’ye “anlatım sanatı” olarak geçirilmiştir. Diksiyonun açık anlamı ise duyguları, düşünceleri ve kelimeleri en iyi şekilde ifade etmenin sanatı olarak ifade edilebilir. Sözün konuşulma sanatı olarak da adlandırılabilecek diksiyon kelimesi; düşüncelerimizi ve duygularımızı kelimelere döktüğümüz andan itibaren en anlaşılır ve en iyi biçimde ifade etmeyi amaçlamaktadır. Bunun için de diksiyonun içeriğinde yer alan sözcüklerin doğru seçimi noktasına, konuşurken yapılacak tonlamaya, konuşurken yapılacak vurguların tam olarak doğru yerde kullanılması noktasına, konuşurken vücut dilini diksiyon sanatına uygun olacak şekilde kullanma noktasına ve konuşurken heceleri ayırmadan Türk dilinin akıcılığına uygun bir şekilde konuşma noktasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu ana noktaların hepsi bir araya geldiğinde bir bütün olarak diksiyonu oluşturmaktadır. Her biri ayrı ayrı önemli noktalardır ve bu noktalardan bir tanesi eksik kaldığı takdirde diksiyonda bozulmaların yaşanması kaçınılmazdır.

Örneğin; bir kişi konuşurken tonlamalarına, vücut dilini kusursuz kullanmaya ya da anlatacağı konular hakkında en düzgün ifadeleri kullanmaya özen gösterse de kelimeleri hecelerine ayırarak konuştuğu anda tüm diksiyon adına söylenebilecek unsurların bir önemi kalmamaktadır. Bu yüzden diksiyon pek çok parçadan bir araya gelen bir bütündür vurgusunun üzerinde bu kadar çok durulmaktadır.

Diksiyonu bilen kişileri dinlemek eğitimde çok önemlidir

Günümüzün büyük bir bölümünü konuşarak ifade ediyoruz ve başkalarının konuşmalarını anlamaya yönelik görüşüyoruz insanlar ile diksiyonu etkili olan kişi diksiyonunu eğiten, diksiyon konusunda çalışmalar yapan kişi kolay başarıya ulaşıyor.

Diksiyon duyarak düzeltilir, kitapçılarda çeşitli diksiyon kitapları, etkili konuşma kitapları var bunlar sadece bize teorik bilgiler verebilir. pratikte uygulanan bir şey olduğu için diksiyon günümüzde MEB’e bağlı olarak çalışan bir çok kurs var. Buralarda bu konularda uzman olan kişilerden duyarak eğitim almak gerekir. Diksiyon eğitimi iletişimde çok önemli bir etken olduğu için ev kadınlığından, doktora, mühendise, avukata, sanatçıya kadar herkese gereklidir.

 

Kurslarda yapılan eğitimler çeşitli aşamalardan oluşur öncelikle daha iyi anlaşılabilir olmak için diyafram nefesini öğrenmek, nefes kontrolünü öğrenmek bunun yanı sıra akciğerlerden gelen havanın dama yardımı ile kullanılarak ses haline dönüşmesindeki organları tekniklerine göre öğrenmek gerekir. Bunu bir uzman öğretebilir. Dolayısıyla diksiyon okuyarak öğrenilebilir ama pratikte bol bol okumak, bol bol duymak ama kimi duymak doğru konuşan diksiyonu bilen kişileri dinleyerek eğitim alınır.

Diksiyon eğitiminin aşamaları

Eğitimde ses ve nefes eğitimi verilir ardından ağzınızdan çıkan seslerin doğru verilmesi için dudak tembelliği, dil tembelliği giderilir, kelimeler ve sesler doğru çıkarıldıktan sonra doğru telaffuz öğretilir ve bu arada uzun hecelerin kısa söylenmesi bir diksiyon hatasıdır. Kısa hecelerin uzun söylenmesi, uzun hecelerin kısa söylenmesi de diksiyon hatasıdır. Kelimeler cümlelere cümlede doğru vurgu, doğru tonlama öğretilir ardından metin değerlendirmeye geçilir. Metin değerlendirirken konuştuğunuz bir şeyi değer katarak konuşmaktır bu da bilinçle yani diksiyon ile elde edilir.

Diksiyonun bölümleri nelerdir?

Kelime eğitimi : Kelimelerin telaffuzu, doğru kelimelerin seçimi, kelimelerin konuşulurken yapılması gereken vurguları ve kelimelerin birbirleriyle olan ulamalarını ve duraklarını doğru şekilde kullanabilme

Anlatım : Üslup, açık anlatım, incelik, doğallık, tasavvur, taklit, tasavvur ve jestlerle mimikleri doğru bir şekilde ayarlama

Ses eğitimi : Vurgu, ses tonu, ses ve solunum

Söz akımı: Konuşurken cümlelerdeki noktalama işaretlerine dikkat ederek konuşma ve söz dizimlerindeki canlılık

Diksiyonda Dikkat edilmesi ve Öğrenilmesi Gerekli Olan Bölümler

  • İlk olarak diyafram yani solunum nefesi adı verilen nefesin alınıp verilmesi.
  • Ağız boşluğundan, boğazdan, genizden ses çıkarma ve nerede kullanılması ile alakalı detayları öğrenme.
  • Sözcüklere ve hecelere göre sesin tonunun ayarlanması.
  • Cümlelerde ya da sözcüklerde durağın ve vurgunun nasıl kullanılacağı.
  • Kelimelerin söylenme biçimi, dilin bunlara dil patrikleri ve tekerlemeler ile alıştırılması.
  • Konuşma içinde ahenk, akıcılık, incelik, doğruluk, kuvvetli ses tonu.
  • Konuşmanı yerine, zamanına ve kişilerin konumlarına göre kullanılabilecek olan uslüp.
  • Mimiklerin ve jestlerin doğru şekilde kullanılması, bunların gerek dil pratikleri ile gerek tekerlemeler ile tekrarlanması.

 

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.