Doppler Etkisi (Kayması) nedir?


Sireni çalan bir ambulans bize doğru yaklaşırken, sirenin sesi olduğundan daha ince duyulur. Önümüzden geçerken sirenin sesini tam doğru duyanz. Ambulans uzaklaşırken sirenin sesi de kalınlaşır. İşte Dopp­ler kayması budur.

Yaklaşan bir kaynağın yaydığı dalgalann frekansı artar yani dalga boyu kısalır, uzaklaşan bir kaynağın yaydığı dalgalann frekansı azalır yani dalga boyu uzar. Avusturyalı fizikçi Christian Doppler 1842 yılında, hareket halindeki bir kaynağın dalga boyu yani frekans üzerindeki etkisini, hareket halindeki bir tren vagonunda çalan bir nefesli sazlar orkestrası ile göstermişti.

Göriinür ışık için daha uzun dalga boyu tayfın kımuzı ucu demektir,  dolayısıyla görünür tayf çizgilerinin dalga boylan (bkz. s. 54) tayfın kırmızı ucuna doğru yer değiştirir. O zaman bu çizgilerin kırmızıya kaydığım söyleriz. Dalga boyıı kaymasının miktan kaynağın hızıyla doğru orantılı olduğundan, yıldızlann, yıldızlararası gazın ve galaksilerin bize doğnı (maviye kayma) ya da bizden uzağa doğnı (kırmızıya kayma) olan hareketlerinin hızını ölçmek için Doppler kaymasını kullanabiliriz. Böylece gece gökyüzü birden hareketle dolar.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.