Ebola Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır? Belirtileri ve Tedavisi


Ebola virüsü, dang humması virüsüne benzer olan hemorajik ateşli hastalıklar yeteneğine sahip Filoviridae ailesine aittir. Ebola Virüsü ilk olarak bundan 38 yıl önce, 1976 yılında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ortaya çıktı,  2013 yılında tekrar tırmanışa geçti ve kontrol altına almak için epeyce mücadele verildi.

Ebola virüsünün bulaşması için hastanın sıvısının bir yerinize değmesi gerekiyor.  En önemli koruma şekli el yıkamak ve kendinizi korumaktır.

Ebola virüsü nedir?

Ebola virüsü, insanlarda ve hayvanlarda kanamalı ateş şeklinde ciddi hastalık formlarına yol açan virüstür. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 4. Risk Grubu Patojen olarak kabul edilmektedir.

Ebola virus hastalığı; viral kanamalı ateşlerden bir tanesidir, vücutta akut başlangıçlı yüksek ateş ve gastrointestinal kanamalarla seyreden bir enfeksiyon hastalığı şeklinde karşımıza çıkar. EVH insanlarda genellikle ağır ve ölümcül seyreder. Salgın sırasında ölüm oranı %90’lara ulaşır.

Ebola’nın ilk çıkışı

İlk olarak 1976 olarak  yıllarda küçük salgınlar şeklinde ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Ebola virüsünün Zaire, Sudan, Fildişi Sahili, Bundibugyo ve Reston ülkelerinde beş farklı türü olduğu tespit edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nün geçen mart ayında hazırladığı rapora göre ilk vakanın Gine’de çıktığı belirtilmektedir. Daha önceki salgınların çoğu orta afrikada iken ilk defa batı afrikada ortaya çıkan bir salgın olarak belirtildi. Hastalık son aylarda bu Liberya, Sierra Leone, Nijerya, Senegal gibi ülkelere kadar sınırlarını genişletti.

Bugüne kadar 4.000 ‘den fazla ölüm rapor ve 8.000’den fazla vaka Şüpheli veya teyit edilmiştir. Geçerli ölüm oranı yaklaşık yüzde 50’dir.

Ebola virüsü tarafından insanlar da, kendi adını taşıyan Ebola hastalığı oluşur. İnsan ölümlerine kadar giden ciddi bir hastalıktır. Bu virüse dünya üzerinde en çok Orta ve Batı Afrika’nın ücra köşelerinde rastlanır. Hastalık salgına dönüştüğü andan itibaren % 90 insan ölümleri ile sonuçlanır. Virüsün çıkış kaynağı vahşi hayvanlardır. Fakat virüs insandan insana da bulaşarak yayılır. Meyve Yarası olarak bilinen hayvan cinsi bu virüsün temel kaynağı olarak kabul edilir. Bu kadar öldürücü ve salgın tehlike arz eden bu hastalığın henüz insanlar ve hayvanlar için özel bir aşısı veya tedavisi geliştirilememiştir.

Ebola virüsü, ipliksi yapıda, yaklaşık 80 nm boyundadır. Genetik materyali RNA’dan oluşur

Ebola virus; Filovirus ailesi içindeki Ebolavirus cinsi içinde bulunan bir RNA virusudur. Ebolavirus cinsi içinde de beş tür vardır,

  • Zaire ebolavirus (ZEV)
  • Sudan ebolavirus (SEV)
  • Tai Forest (Ivory Coast) ebolavirus (TFEV)
  • Bundibugyo ebolavirus (BEV)
  • Reston ebolavirus (REV)

Bu beş türden bugüne kadar ilk dördü; Afrika’da insanlarda büyük salgınlara yol açmışlardır. REV’in Filipinler ve Çin Halk Cumhuriyeti’nde insanları enfekte ettiği saptanmış ancak bugüne kadar REV kaynaklı bir hastalık ya da ölüm rapor edilmemiştir.

Nasıl ortaya çıktı?

Virüs, ilk olarak 1976 yılında Sudan ve Kongo’daki salgınlarda tespit edildi ve adını Kongo’daki bir nehirden aldı. Virüsün doğal kaynağının Afrika’daki meyve yarasaları olduğu düşünülüyor. Virüslerin varlığı bu yarasaların coğrafi dağılımıyla örtüşüyor.

Ebola virüsü nasıl bulaşır?

İnsan enfeksiyonu oluştuğunda virüsün başkalarına bulaşmasının birçok yolu vardır. Ebola enfekte insanlarla doğrudan temas yoluyla insandan insana bulaşır. Bunlar:

  • Enfekte bir kişinin kanı ya da salgılarıyla doğrudan temas.
  • Enfekte salgılarla kontamine olmuş objelerle temas.
  • Defin işlemleri sırasında cenazeye doğrudan temas edilmesi de hastalığın yayılmasında etkendir.
  • İyileşen erkek hastaların spermleri yoluyla hastalığı 7 haftaya kadar bulaştırması mümkündür.
  • Ebola Kanamalı Ateşi’ne yol açan virüsler, genellikle hasta bakımıyla uğraşırken enfekte salgılarla teması olan aileler ve arkadaşlar aracılığıyla yayılmaktadır.

Ebola virüsü’nün belirtileri nelerdir?

İlk bulaştığında hemen belirti vermez. İlk belirtileri verme süresi 2 ila 21 gün arasında değişiklik göstermektedir. Bu döneme asemptoımatik dönem denmektedir. Yani hiç bir belirti göstermeksizin vücutta virüsü taşıma dönemidir. Bu dönemde hastalığın bulaşıcı olmadığı görülmüştür. Hastalığın ilk belirtileri; Eklem kas ağrısı, yüksek ateş, baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık, kabız, kusma ve midede hem bulanma hem de şiddetli ağrı olarak kendini gösterir.

Tahliller sonucu beyaz kan hücrelerinde (lökopeni) bir azalma tespit edilebilir, akciğer ve böbrek trombositler sayısı (trombositopeni), karaciğer enzimlerinde, anormal koagülasyon görülür.

Ebola virüsünden korunmak için neler yapmanız gerekiyor?

  • Diğer bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi hastalığı önlemenin en önemli uygulamalarından biri ellerin düzenli olarak yıkanmasıdır. Ellerinizin su ve sabunla yıkanması (ya da sabun bulunmadığı yerlerde ve ellerin açıkça kan ve vücut sıvılarıyla kirli olduğu durumlarda susuz alkol-bazlı el losyonun kullanılması) cildinizden potansiyel enfekte materyalleri uzaklaştırır ve hastalığının geçişini önler.
  • Eldiven kullanılan durumlarda eldivenleri çıkarmadan önce su ve sabunla yıkayınız ve eldivenleri çıkardıktan sonra da ellerinizi yıkayınız.
  • Ölü hayvanlarla, özellikle de primatlarla temastan kaçınınız.
  • Yerel pazarlarda tüketim için satılan primatlar dahil vahşi hayvanların etini yemeyiniz.
  • Enfeksiyon olasılığını asgariye indirmek için Ebola Virüsü enfeksiyonu olduğundan şüphelenilen insan ya da hayvanlarla yakın temas ederken enfeksiyon kontrol önlemlerini uygulayınız.
  • Sağlık tesislerinde hastalık bulaşma riski yüksektir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının bir Ebola Hemorajik Ateşi vakasını fark etmesi ve pratik viral hemorajik ateşi karantina önlemlerini veya bariyer hemşirelik tekniklerini uygulamak için hazır olması gereklidir.
  • Bu önlemler arasında koruyucu kıyafetlerin giyilmesi (önlük, eldiven, maske, göz koruyucu ekipman gibi) yer almaktadır. Enfeksiyonun yayılmasını önlemekle ilgili olarak ekipman ve enjektörlerin sterilize edilmesi, uygun bir şekilde imha edilmesi ve hastaların vücut salgılarının da uygun bir şekilde imha edilmesi de önemlidir.

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.