Elektrikli ütünün icadı, ütüyü kim buldu


Kırışık kıyafetlerle dolaşmanın norm dışı olduğunu kim söylemiştir sahi? Kim söylemiştir, kimse ona, “Saçmalama ya, giy işte ne olacak” dememiş midir bilinmez fakat Eski Mısırlıların dahi elbiselerini ütüledikleri, mezarlarda bulunan kıyafetlerden anlaşılmıştı. Bilinen en eski odun kömürü yakılarak çalışan tava biçimindeki ütü, M.Ö. 3. yüzyıla aittir ve Çin’de bulunmuştu.

Kaşgarlı Mahmud’un  Dîvânü Lugati’t-Türk adlı eserinde “ütük” kelimesi kızdırılarak elbiseye bastırılan mala biçiminde alet anlamına gelmekteydi. Eski Yunanlıların ve Romalıların da ütü işlevi görmesi için kullandıkları aletler mevcuttu. Bu dönemde ütülenmiş ve ütüyle pili yapılmış elbise giymek toplumsal statü göstergesiydi. 19. yüzyılda evlere gazla aydınlanma girince gazla ısınan ütüler yapılsa da kullanımı tehlikelerinden dolayı yaygınlaşmadı, ütü ancak evlere elektriğin girmesinin akabinde biçim değiştirdi ve yaygın olarak kullanılmaya başlandı. 1882 yılında ABD’de Henry W. Seely ilk elektrikli ütünün patentini aldı fakat bu ütü fişe takılı olduğunda geç ısınıyor ve çabuk soğuyordu. Bu sorunun yanı sıra 1905 yılına kadar elektrik, evlerde yalnızca aydınlanmada kullanıldığı ve ütü bu sebeple gündüzleri kullanılamadığı için diğer elektrikli aletler gibi onun da kullanımı yaygınlaşmadı.

Fakat Earl Richardson bu sorununu da pratik bir şekilde çözmeye kararlıydı. Bu sebeple hem hafif ütüyü üretti hem de ev hanımların ütü pratikleri üzerine yaptığı çalışma neticesinde kadınların ütü yapmak için salı günlerini tercih ettiklerini tespit etti ve çalıştığı elektrik şirketini salı günleri gündüz bir saat evlere elektrik vermeye ikna etti. Bunun sonucunda ütü kullanımı yaygınlaştı ve evlere elektrik verilen saatler uzatıldı. 1926 yılındaABD’de piyasaya çıkan buharlı ütüler pahalı olduğu için tercih edilmedi. Ancak 1940’lardan sonra buharlı ütüye

 
   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.