Guatr Nedir – Guatr Belirtileri – Guatr Tedavisi


Guatr nedir?

Guatr boynumuzda adem elması denilen çıkıntının altında bulunan kelebek tarzında toplam ağırlığı 20 gram kadar olan tıbbi olarak troid dediğimiz bezin bir hastalığıdır. Troid bezinin birçok türü, enazından 8-10 tane farklı hastalıkları vardır. Guatr da bunlardan birisidir. Guatr, troid bezinin yani 20 gramlık troid bezinin yaygın olarak büyümesi halidir. Yani 20 gramlık bir bez 40 gram, 50 gram olabilir. Bazı insanlara dıştan baktığınız zaman boynunda şişme şeklinde görülebilir.

Esas anlamında guatrı troid bezinin yaygın büyümesi anlamında kullanıyoruz. Ama guatrın çok farklı çeşitleri, belirtileri, tipleri de vardır. Ama halk arasında anlanan şey troid bezinin her türlü hastalığına guatr denmekte. Genel olarak diffüz büyümesine, nodül olarak büyümesine, tembel çalışmasına, az çalışmasına hepsine halkımız, vatandaşlarımız guatr ismini takmıştır. Ama guatrında kendi içinde çeşitleri vardır. Ilaçla tedavi olani ameliyatla olan, hiçbir şey yapılmadan izlenen şekilleri vardır.

Guatr belirtileri nelerdir?

Şimdi guatr belirtileri çok fazladır. Guatr dediğimiz hastalık troidin bu adem elmasının yanında troid denilen organın, küçük bir organ ama kendisi küçük ama yaptığı iş çok büyük. Bizim uykumuzdan tutun da iştahımıza kadar, yememize kadar, terlememize kadra, büyük abdestimize kadar, kilo alıp vermemize kadar bir çok fonksiyonu var. Guatr bezinin de farklı farklı hastalıkları ve belirtileri vardır. Birincisi estetiktir. Özlellikle guatr hanımlarda fazladır. Erkekte guatr daha azdır. Estetik olarak ne olur? Bazen kasınlara bakarız. Amma gerdanlı kadın deriz. Burada bir şişliği vardır. İste o guatrdır. Diffüz büyümüştür. Bu estetik olarak hanımı rahatsız edebilir. Ve onu ameliyat ile düzeltmek gerekebilir. Guatr, troid bezi hormon salgılar. T3 ve T4 diye. Bu bizim metabolizmamızı, uykumuzu, dengemizi, düzenimizi, iştahımızı, kabızlığımızı, ishalimizi hepsini ayarlar. Eğer troid bezi farklı şekillerde büyür, farklı şekillerde çalışırsa bu hormonlarda ya fazla çalışır ya az çalışır.

Hormonların az çalışması haline troid bezi tembelliği diyoruz. Tıbbi ismi hipotroidit. Troid bezi az çalışıyor, tembel çalışıyor. Hipotroidit olunca ne oluyor? Kişi hantallaşıyor. Kişi kilo alıyor. Kişinin konsantrasyonu bozuluyor. Kişi uyumaya başlıyor. Kişi kabız oluyor. Kişinin cildi kuruyor. Kişinin saçları dökülüyor. Saçları kuruyor. Hatta dişleri dökülüyor. Bunlardan haberi dahi olmuyor. Bunun troidden geldiğini bilemiyor. Bu troid bezinin tembel çalışmasından kaynaklanan bir hastalık.

Hipotroidit. Bir de bunun tam tersi var. Hipertroidit. Yani troid bezinin aşırı çalışması. Aşırı çalışmasında da tembel çalışmasının tam tersi oluyor. Tembel çalışmada kilo alıyorsun. Aşırı çalışmada kilo veriyorsun. Tembel çalışmada çok uyuyorsun. Aşırı çalışmada uyuyamıyorsun. Tembel çalışmada konsantrasyonun bozuluyor, okuduğunu anlayamıyorsun, rahat oluyorsun, hareketlerin yavaşlıyor. Aşırı çalışmada sinirli oluyorsun, heyecanlı oluyorsun, terleme oluyor, çarpıntı oluyor, ishal oluyor. Onun için biz troid bezi hastalıkları ya da guatr hastalıkları dediğimiz zaman kişinin şikayetlerini dinleyip ona göre hangi gruptan olduğunu anlamaya çalışıyoruz.

Guatrın nedenleri nelerdir?

Guatr

Guatrın birçok nedeni vardır. Bazı guatrlar doğuştan başlayabilir. Doğuştan bazı çocukların troid bezi, guatr bezi doğuştan olmaz. Buna agenezi diyoruz. Troid agenezisi. Yok. Sıfır. Bilmiyoruz niye olmadığını. Bu çocuklar anneyi emmezler. Bu çocukların hareketleri çok hantaldır. Sağa sola dönmezler. Dilleri dışardadır, büyüktür. Sesleri kalındır. Eğer bunu anne ilk 1 ayda yakalarsa 1-2 ayda yakalarsa çocuğu kurtarır. Neyini kurtarır? Çocuğun gelişmesini ve zekasını kurtarır. Yakalayamazsa eğer ilk 3 ayda o çocuk ömür boyu gerizekalı olur. Zeka seviyesi düşer, gelişme geriliği olur. Onun için doğuştan guatr bezinin yetmezliği, eksikliği çok önemlidir.

Ama bunu anlamak içinde annenin çok uyanık olması lazım. Bu birinci sebep. İkincisi, özellikle bizim bölgemiz guatr besinlerle çok etkileniyor. Yani iyot eksikliği olan bölgeler vardır. Karadezin’in bir kısmı, Güneydoğu, Ege bazen iyot eksikliği guatr yapar. Bazen iyotun fazlası guatr yapar, zehirli guatr yapar. Onun için mesela Türkiye’ de eskiden tuzlarımız iyotsuzdu. Şimdi belli oranda iyot konmaya başlandı. Bunun dışında genetik olur guatr, ailevi olur. Annesinde guatr vardır, kızında vardır, torununda vardır. Irsi olur guatr. Bazı enfeksiyonlar, iltihaplar guatr bezini bozup tembel hale getirebilir, çalıştırabilir. Bazı otoimmün dediğimiz, vücudun kendi kendine yaptığı endokrin hastalıkları, hormon hastalıkları gidip guatrın bozabilir, gidip yumurtalıkları bozabilir, gidip testisi bozabilir. Aynı şey her tarafı bozabilir. Onun için sebep bir değil, bin diye özetleyeyim ben size onu.

Guatr ameliyatı riskli bir operasyon mudur?

Her ameliyat gibi guatr ameliyatı da risklidir. Risksiz hiç bir ameliyat yoktur. Duyuyorsunuz dişini çektirirken öldü deniliyor. Şurdan ben alırken bir şey oldu deniliyor. Ama çok iyi uzmanlaşmış ellerde guatr ameliyatında risk hemen hemen yok denecek kadar azdır. Guatr ameliyatında 2 tane risk vardır. Troid bezinin içinden ses telleri geçer. Bunu yapan cerrah ses tellerini tanıyorsa ordan çünkü ip gibi bir şey geçer. Ses tellerini tanıyorsa eğer ses tellerini kesmeden guatrı çıkarması gerekir. Guatr ameliyatı bittikten sonra cerrahın duymak istediği yek şey nedir biliyor musunuz? Hastanın sesini duymak. Nasılsın? Iyiyim derse kurtardım der. Ses telleri çalışıyor demektir. Eğer ses tellerini keserse bunun tamiri çok zordur. En önemli şey guatr ameliyatında ses telini kesmek kestikten sonra kişinin sesi kısılır, konuşması bozulur. Birinci risk bu. Ama iyi ellerde bu risk yok denecek kadar az. Ikinci risk bu troid bezi dediğimiz sağda solda kelebek gibi organın arkasında 4 tane paratroid bezi vardır.

Troid bezi bu. Bir de paratroid bezi. Bu paratroid bezleri vücudumuzdaki kalsiyum sistemini ayarlıyor. Kalsiyumun aşağı yukarı dengesini ayarlıyor. Bu ameliyatı yaparken 4 tane paratroid bezini de götürürseniz yanlışlıkla hasta ameliyattan sonra kasılmaya başlar. Uyuşmaya başlar. Ve ömür boyu kalsiyum ve D vitamini ilacı kullanmak zorunda kalabilir. Onun için bu iki risk var. Paratroid hormonu kesildiğinde gittiğindeki riski ilaçla conpanse edebiliriz. Ama ses teli kesilince biraz işler karışık. Ama her iki komplikasyonda özellikle troid cerrahları tarafından uzmalaşmış troid cerrahları bakın genel cerrah demiyorum. Çünkü troid cerrahisi artık ayağa düşmüş durumda. Önüne gelen hastane, önüne gelen yer guatr ameliyatı yapıyorum diyor, çıkıyor. Ya o guatr ameliyatı tam yapılmıyor ya da tam yapılırsa ses telleri gidiyor. Bunun için benim hastalara önerim burdan guatr ameliyatı olacaksanız önce endokrin uzmanı guatr ameliyatı olmanıza izin versin, verdikten sonra da endokrin cerrahi bu ameliyatı yapsın. O yüzden seçerek gidin. Gittiğiniz doktora sorun. Endokrin troid cerrahı mısınız? Diye. Ne kadar yaptınız? Onu sorun. Ona göre ameliyat olun.

Guatr hastalığının farklı çeşitleri var mıdır?

Guatr hastalığının temel olarak 4 tane çeşidi vardır. Bir tanesi guatr bezi büyür. Troid bezi büyür daha doğrusu. Ama normal çalışır. Buna guatr diyoruz işte. Klasik guatr, bazı insanları görürsünüz. Boğazı şişmiş haldedir. Bu çok fazla şikayet yapmaz. Eğer çok büyüyüp de aşağıya doğru inip de nefes borusunu sıkıştırmıyorsa fazla bir şikayet yapmaz. Ikinci çeşidi troid bezinin tembel çalışmasıdır. O da demin anlattığım kişide uyku hali, cildinde kuruma , tembellik, kabızlık gibi şikayet yapar. Üçüncü hali troidin aşırı çalışmasıdır. Hipertroidittir. O da çok zayıf çok terli bir hal yapar. Hatta ellrini uzattığı zaman titremeye başlar. Der ki ‘doktor bey ben iki aydır çok sinirliyim, çok terliyorum, zayıflıyorum. Ve en önemli şey şudur ‘ben yiyorum yiyorum, kilo alamıyorum der. O çok önemlidir işte.

Eğer o kişinin beraberinde terlemesi, titremesi, çarpıntısı varsa bu zehirli guatr diye hemen doktorun aklına gelir. Dördüncüsüde troid bezinin nodülleridir. Nodül dediğimiz şey bu guatr bezinin sağında solunda bir tarafında bir fındık kadar leblebi kadar bir bezenin olmasıdır. Bu nodüller %95 ihtimalle iyi huyludur. %5 ihtimalle kanserleşebilir. Zaten piyasadaki guatr ameliyatlarının % 90’ı bu nodüller için yapılıyor. Benim guatrım vardı, ameliyat oldum diyen insanların hepsinde nodül ameliyatı yapılır. Ama maalesef birçoğu gereksiz yapılıyor. Onu önceden söyleyeyim. Guatr ameliyatı yapılan hastaların birçoğu, % 80-90 diyeceğim. Birçoğu gereksiz yapılıyor. Her nodül ameliyatlık değildir. Bunlar takip edilip yapılır. Nodüllerin bir kısmı iyi huylu, bir kısmı kötü huyludur. Kötü huylu olanlarda nodül kanserdir. Guatr kanseridir. Kanserlerinde tedavisi ameliyat, arkasından radyoaktif iyot, yani halk arasında atom denilen şeyi vermektir.

Guatr tedavisi nasıl uygulanır?

Sadece estetik olarak bir problem varsa o estetik anlamda bir operasyon yaptırmak gerekebilir. Ama tembel çalışıyorsa hipotroidit ise, o zaman troid bezi hormon üretemediğinden dolayı bu hormonlar neydi? Demin söyledim. T3,T4 halk arasında aslında daha iyi biliniyor. Giderler, ben T3’üme, T4’üme baktıracağım derler bir labaratuvarda. O kadar yaygındır çünkü. Bunlar iyi çalışmıyorsa biz dışardan onu ilaç olarak veriyoruz. Günde 1 tane hapı alıyor. Bu troid bezi normal çalışmaya başlıyor. Bu kişi zayıflıyor, cildinin kuruluğu gidiyor. Saçlarının dökülmesi azalıyor. Kendine geliyor. Bir de aşırı çalışması var. Aşırı çalışmasında bu sefer hormon değil de o hormon fazla çalıştığı için onu bloke eden ilaç veriyoruz. Ve bu seferde çalışmasını durdurup gene normal hale getiriyoruz. Yani troid bezinde amaç troid hormonlarını normal hale getirmek tedavide. Bir de şuan söylemediğim dördüncü bir grup var.

Troid nodülleri, bu troid bezinin içerisinde fındık büyüklüğünde, leblebi büyüklüğünde beze oluyor. Buna nodül diyoruz. Bu nodüllerde %5 ihtimalle kanserleşebiliyor. Onu da bazı testlerle hatta biyopsiye kadar giden testler yaptıktan sonra operasyonla troid bezi tamamen alınıyor. Bu da ayrı bir tedavi şekli. Arkasındanda troid kanseri için diyorum, guatr kanseri için duyarsınız. Bende troid kanseri var denilir. Troid kanserinin tedavisi troidin hepsini ameliyatla almaktır. Arkasından da radyoaktif iyot vererek tedavi etmektir.

Guatr operasyonundan sonra hastayı neler bekler?

Guatr operasyonundan sonra hastayı hiçbir şey beklemez. Guatr operasyonundan sonra, guatrı alıyorsunuz. Hepsini aldınız. Bu guatrın bir vazifesi var. Hormon üretiyor. Biz ona dışardan veriyoruz bu hormonu, troid hormonunu ve onun dozunu ayarlıyoruz kanda bakarak. Hasta ömür boyu çok rahat bir şekilde, bu ilacı önür boyu kullanmak şartıyla ama bazı hastalar kullanmıyor. Troid ameliyatından sonra hormonlar düşer. Onun yerine biz takviye yapıyoruz. Bu verdiğimiz takviye ilaç tamamen doğal hormondur. İnsanın kendi hormonudur. İnsanın kendi hormonunu tablet haline getirmişler, size veriyorlar. Ondan her hün 1 tane 1.5 tane ne kadarsa işte dozunu ayarlayıp aldığınızda hiçbir sıkıntı olmaz. Ömür boyu kullanılmasında sıkıntı yoktur. Hatta hamilelikte kullanılması gereken tek ilaçtır. Kişi hamiledir. Hastanın troid hastalığı var. İlaç kullanıyor. Hamile olunca ben kestim diyor. Bu durum çocuk için çok zararlıdır.


E-posta hesabınız yayımlanmayacak.