Malalai Joya Kimdir?


Malalai Joya, kadın ve çocuk haklan savunucusu, parlamenter ve sosyal aktivisttir. Ailesinin, 1982’de Sovyetler’in Afganistan’ı işgali sırasında kaçışı nedeniyle, Malalai İran ve Pakistan’daki mülteci kamplannda büyümüştür. Dokuz yaşında bir çocuk iken, Pakistan’daki diğer Afgan kadınlara okuma-yazma öğretmektedir. Ardından 1998’de, Taliban’ın iktidan sırasında Afganistan’a geri dönmüş, bir sosyal aktivist olarak çalışmış, bir yetimhane ve bir sağlık ocağı açmayı hedefleyen Afgan Kadmlannın Yeteneklerini Geliştirme Örgütü’nün direktörlüğünü yapmıştır.

Malalai Joya

2003 yılında Loya Jirga’ya seçilmiş bir delege olarak, Taliban sonrası Afgan Anayasasının hazırlanmasında savaş ağalannın da yer almasını protesto eden üç dakikalık ateşli konuşmasıyla uluslararası kamuyonun dikkatini çekecekti. Malalai, bir yanda “kafir” ve “komünist” olarak adlandınlırken, diğer yanda destekçileri tarafından “Afganistan’ın en cesur kadını” olarak görülüyordu.

İki yıl sonra, yirmi sekiz yaşındayken, yasama organının alt meclisi Wolesi Jirga’ya seçilerek, parlamentonun en genç üyesi olacaktı. O zamandan beri Malalai, Afgan devlet yetkililerini, “ülkenin İslam hukukunu kadın haklarını sınırlamak için bir araç olarak kullandığı” konusunda suçlamaktadır.

Aynca, bazı parlamento üyeleri tarafından

işlenenler de dahil olmak üzere, tüm savaş suçlarının soruşturulması için çağrı yapmaya da devam etmiştir. Malalai öte yanda, uyuşturucu kaçakçılığı ve sistemik yolsuzluklarla ilgili de açık konuşmaktadır (dünya ölçüsünde afyon arzının yüzde 90’ı Afganistan’da üretilmektedir). Şimdiye dek oturumlarda, parlamento üyeleri tarafından fiziksel ve sözlü saldırıya uğramış, tecavüz tehditleri almış ve dört suikast girişiminden kurtulmayı başarmıştır.

Buna karşılık önlem amaçlı olarak, silahlı koruma ile seyahat etmekte, burka giymekte ve aynı yerde iki gece geçirmemektedir. Mayıs 2007’de de Wolesi Jirga’yı, “bir hayvan ahırı”na benzetince, parlamento üyelerinin birbirlerine açık eleştiri yapma yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle, parlamento üyeliği üç yıl süreyle askıya alınmıştır. Temsilcisi olduğu Farah yöresi ve diğerAfganistan illerinden insanlar, şu anda temyiz sürecinde bulunan bu cezayı protesto etmiş bulunmaktalar.

Malalai, Avustralya, Kanada ve Avrupa’da kadın ve işçi haklan ile Afganistan’ın durumu hakkında konferanslar verdi.Öte yanda ABD işgaline karşı çıktığında ve “teröre karşı savaş” ile alay ettiğinde, Amerika Birleşik devletlerinden herhangi bir sempati görmedi. “Hiçbir ulus, başka bir ulusa özgürlük bağışlayamaz… ABD, herşeyin olduğu gibi kalmasını istiyor. Statükoyu istiyor. Kanayan, acı çeken bir Afganistan, burada kalışlannı uzatmak için iyi bir bahane. Şimdi Taliban’ı bile bağırlanna basıyorlar”. Ve pasaportuna 2008 yılında el konuldu.

Malalai, çok sayıda uluslararası insan haklan  ödülü aldı ve Mutluluk Düşmanlan isimli belgeselin de konusu oldu. “Beni öldürecekler, fakat sesimi öldüremeyecekler; çünkü sesim bütün Afgan kadınlarının sesi olacak. Çiçeği koparabilirsiniz, fakat baharın gelişini durduramazsınız”.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.