Neden Esneriz?


Sadece uykumuz gelince mi esneriz? Esneme bulaşıcı mıdır? Aslında esnemenin ve fizyolojisinin ardında yatan gerçek hala tam olarak bilinememektedir.

Önceleri esneme, insanın yorgun olduğu zamanlarda kandaki oksijen miktarını artırmak için vücudun yaptığı bir solunum sistemi refleksi olarak düşünülüyordu. Yapılan deneylerin sonucunda, esnemenin, solunum olayına kısa bir destek verdiği, ancak onun önemli bir fonksiyonu olmadığı tespit edilmiştir.

Hem burnumuzla, hem de ağzımızla nefes alabilmemize rağmen, kapalı ağızla esnemek mümkün değildir. En çok ve sık esnemenin olduğu zaman, sabah uykudan kalkma vaktidir. Ortalama bir esneme 6 saniye sürer.

Sadece insanlar değil, kediler, kuşlar, fareler ve birçok canlı türü de esner. Ancak farklı türlerdeki bu davranış biçimi, aynı fonksiyona yönelik olabilir mi? Örneğin insanların gülme olarak yaptığı yüzdeki kas hareketi diğer bazı canlılarda korkunun ifadesi olabilmektedir.

Yapılan araştırmalarda, hayvanların daha çok dikkat gerektiren bir olayı karşılama sırasında esnedikleri, insanların ise, tersine dış uyanlarda azalma olduğunda esnedikleri saptanmıştır.

Derslerde canı sıkılan öğrencilerin değil de, canı sıkıldığı halde uyumamaya çalışanların daha çok esnedikleri gözlemlenmiştir. Bir diğer görüşe göre de, sınava girecek bir öğrencinin veya yarışa girecek bir atletin çok esnemesinin sebebi, organizmanın kendini sakinleştirmesidir.

Esneme de gülme gibi bulaşıcıdır. Esneyen kişinin yüz hatlarında meydana gelen şekillenmenin, diğer insanlar üzerinde esnemeyi teşvik edici bir etki uyandırdığı tahmin ediliyor. Yani nasıl yemek yiyen bir insanı görünce acıkırsak, onun gibi bir şey.

Esnemenin bulaşıcı olduğunu ileri süren bir görüşe göre ise ilk insanlardan kalma bir davranış olarak esnemekteyiz. İlkel atalarımız akşamları ateşin etrafında topluca otururken grubun lideri tüm dişlerini göstererek esner, oturumu kapatır, artık gecenin başladığı, herkesin sabaha kadar yatması ve hareket etmemesi gerektiği sinyalini verirdi. Grubun diğer üyeleri de esneyerek görüş birliği içinde olduklarını beyan ederlerdi.

Günümüzde bu iş için daha karışık teknolojiler kullanılıyor. Baba televizyonu uzaktan kumanda ile kapatıp koltuğundan kalkıyor. Bu nedenle günümüzde esnemenin hiçbir faydası görülmemektedir ve önümüzdeki bir milyon yıl içinde ortadan kalkacağı sanılmaktadır.

 

Esnemenin neden oluştuğu hakkındaki görüşler:

Esnemek
Esnemek
  • Vücudun farkındalığı ile ilgili durum değişiklikleri
    • Uyumadan önce veya uyandıktan sonra
    • Kişi sıkıldığında (beynin daha yüksek bir düşünce düzeyinden daha düşük bir düzeye geçişi)
    • Egzersiz ve spor aktivitelerinden sonra (beynin daha yüksek bir enerji düzeyinden daha düşük bir düzeye geçişi)
    • Yüksek hava basıncından alçak hava basıncına geçiş (kulak zarının iki tarafındaki basınç farkının eşitlenmesi gereksinimi kişiyi esnetebilir)

 

  • Bir solunum fonksiyonu: Esneme vücut daha fazla oksijene ihtiyaç duyduğunda meydana gelebilir. Esneme sırasında kalp hızı artar, fazla miktarda hava alınır ve bu şekilde vücuda daha fazla oksijen ulaştırıldığı düşünülebilir.

 

  • Beynin soğutulması: Esneme sırasında çene gerilir, baş ve boyun bölgesinde kan akımı artar. Alınan fazla hava ve kalp hızının artması, kan ve beyin-omurilik sıvısı dolaşım hızını da artırır. Bütün bunlar beyin ısısının düşürülmesinde etkili olabilir.

 

  • Bir iletişim aracı: Günümüzde çoğunlukla sıkıntı ve yorgunluk ifade eden esneme, konuşmanın henüz gelişmediği ilk insanlarda dikkat durumunu ifade etmek veya başka bir iletişim şekli olarak kullanılmış olabilir.

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.