Omurga Eğriliği (Skolyoz) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri


Skolyoz çok sık rastlanan bir çocukluk hastalığıdır. Az da olsa yetişkinlerde de görülmektedir. Bir kişiye önden ya da arkadan bakıldığında omurgası sağa ya da sola doğru eğiliyor ise buna skolyoz denilmektedir.

Bazı skolyozlarda omurların burulması şeklinde de eğilme olabilmektedir. Skolyozun ansiklopedik tanımı; omurganın sağa ya da sola doğru eğilmesidir. Normal insanlarda omurganın dümdüz olmasını bekleriz skolyoz da bu eğrilmiş olmaktadır.

Skolyoz (omurga eğriliği) aslında bir hastalık olmayıp bir bulgu olmaktadır. Çeşitli farklı hastalıklar skolyoza neden olabilmektedir. Örneğin farklı bir hastalığa yakalanmakta iken bireyler üzerinde ateş veya ağrı gibi durumlar söz konusu iken skolyoz da bir bulgu olup çeşitli hastalıklardan kaynaklanabilmektedir.

Skolyoz
Skolyoz

Skolyoz farklı yaşlarda ve farklı omurga yapısının herhangi bir bölgesinde görülebilmektedir. İki farklı kişide aynı durumdan aynı sebepten dolayı ortaya çıkan skolyoz aynı belirtileri göstermeyebilmektedir. Mesela bir kişi sağa doğru eğrilebilirken diğeri tersi veya farklı bir durum içinde eğrilebilmektedir. Skolyoz kişilere göre değişmekte olan tedavi yöntemleri barındırmaktadır.

Skolyozun Sıklığı

Skolyoz toplum içerisinde yaklaşık olarak % 2 veya 3 oranında kimi zamanlar %4 oranında görülmektedir. Bunlardan birçok kişinin düşük dereceli eğrilik yaşadıkları ve kız çocuklarında ise erkek çocuklara oranla 8 kat daha çok rastlanabilmektedir. Omurgasında eğriliği olan kişilerin sadece %10 gibi bir kesimde tedavi gerektirecek noktaya kadar ilerleyebilmektedir. Düzenli yapılacak egzersizler, sırt ve karın kaslarını güçlü tutma egzersizleri, kondisyon arttırma çalışmaları, fitness gibi sporlar sayesinde skolyoz tedavisi olabilmektedir.

Skolyozun belirtileri nelerdir?

Bir skapula (kürek kemiği), diğerine göre daha yüksekte ya da daha belirgin olabiliyor. Kollar yanlara sarkıtıldığında, bir tarafta kolla gövde arasında daha fazla boşluk olabiliyor. Bir kalça, diğerine göre daha yüksek ya da daha belirgin görünebiliyor.

  • Kafanın izdüşümü leğen kemiklerinin ortasına denk gelmeyebiliyor.
  • Hastaya arkadan bakıldığında ve omurgası yere paralel hale gelene kadar öne eğilmesi istendiğinde, sırtının bir tarafı diğerine göre daha yüksek görünebiliyor.( Hörgüç gibi görünüyor.)
  • Skolyozun belirtilerini dışarıdan bakıldığında skolyozun olup olmadığını anlamayabiliriz. Omuzlarda düşüklük veya yükseklik var ise skolyoz belirtisidir.
  • Bel girintilerinde simetrinin kaybolması. Aynaya bakıldığında bel girintileri simetri değilse skolyoz belirtisi var demektir.
  • En belirleyici belirtisi, çocuk öne eğildiği zaman sırtına baş tarafından ya da kalça tarafından bakıldığında sırt kısmında gözle görülür bozukluk var ise skolyoz olabilir.

Skolyoz neden kaynaklanıyor?

Skolyoz
Skolyoz

Yapılan tüm çalışmalara rağmen en sık görülen idiopatik (sebebi bilinmeyen) skolyoza neyin neden olduğu ortaya konamamış durumda. Skolyozun genetik kaynaklı olabileceğini gösteren bazı kanıtlar bulunuyor. Ancak tam bir genetik geçiş şekli tanımlanabilmiş değil.

Genetik faktörler dışında, büyüme gibi çevresel faktörlerin de skolyoz gelişiminde etkili olabileceği düşünülüyor. Kötü duruş alışkanlığının, ağır çanta taşımanın ya da çantayı tek omuzda taşımanın skolyoz oluşturduğuna dair ise hiç bir kanıt bulunmuyor. Jimnastik gibi bazı spor dallarının skolyoz gelişme riskini arttırdığına dair bazı bulgular olmasına rağmen bunun aksini iddia eden bilimsel yayınlar daha fazla. Yani, herhangi bir spor dalının skolyoza neden olduğunu gösterir kuvvetli kanıta dayalı bir bilgi yok.

En önemli 3 belirtisi: 
Skolyoz’un pek çok belirtisi olsa da, özellikle 3 belirtiye çok dikkat etmeniz gerekiyor.
1. Bir omzunun diğerinden daha yüksek olması.
2. Belin bir tarafının içeriye doğru oyuk iken diğer tarafının dışarı doğru çıkması veya daha dolgun görünmesi.
3. Çocuğunuza arkadan baktığınızda ve omurgasını yere paralel hale gelene kadar öne eğmesini istediğinizde; sırtının bir tarafının diğerine göre daha yüksek görünmesi. Buna “hörgüç” görüntüsü deniyor. Bu görüntü omurganın aynı zamanda kendi etrafında dönmesi nedeniyle oluşuyor. Kimi zaman, çocuğunuzun öne eğilmesine bile gerek kalmadan, dışarıdan bakıldığında, sırtının bir tarafında hörgüç gibi bir kabarıklık fark edilebiliyor.

Diğer belirtiler

Bir kürek kemiğinin diğerine göre daha yüksekte veya daha belirgin olması.
Kollarını yanlara sarkıttığında, bir tarafta kolla gövde arasında daha fazla boşluk olması.
Bir kalçasının diğerine göre daha yüksek veya daha belirgin görünmesi.
Kafa izdüşümünün leğen kemiklerinin ortasına denk gelmemesi.
Gövdenin bacaklara göre orantısız kısa olması.
Denge bozuklukları oluşması.

Çocuklarda skolyoz ne tür sorunlara yol açar?

Çocuklarda skolyoz sorunlarının en başında kamburluk gelmektedir. Kamburluk hayatı tehdit eden bir şey değildir ama kambur olarak yaşamayı kimse istemez. Bir numaralı sorun genellikle çocuğun görüntüsünün bozulması oluyor.

Diğer sorun ise çok erken skolyozlarda, iki yaşında başlayan skolyozlarda ya da geç başlayıp çok hızlı ilerleyen skolyozlarda eğer seksen derecenin üzerine çıkarsa akciğer hacminde azalma ve uzun vadede solunum problemleri ortaya çıkabiliyor. Bu tür rahatsızlık iyi tedavi edilmemiş çocuklarda meyadana gelmektedir. Günümüz tedavi şekillerinde, çocuk iyi tedavi edilmişse skolyoz derecesi seksen dereceyi geçmez.

Skolyozun tedavisi nasıldır?

Başlıca tedavi yöntemleri:

  • skolyoz korsesi,
  • skolyoz egzersizleri ve fizik tedavi,
  • sürekli izlem ve takip,
  • cerrahi müdahaledir.

Skolyozun tedavisine karar vermeden önce bir kaç faktör göz önünde bulunmalıdır. Hangi tip skolyoz olduğu önemlidir. Ergenlerde en sık rastlanan skolyozda, skolyozun büyüklüğüne bakılarak tedavisine karar verilir.

Kırk derecenin altındaki skolyozların cerrahi operasyona gerek kalmadan düzeltilebiliyor. Kırk derecenin altında skolyozlar genelde tedavi edilmiyor. Kırk derecenin üzerindeki skolyazlarda cerrahi operasyon yapılmaktadır.

Teşhis edilen bir hastada skolyoz yirmi derece ise ileride büyüyeceği için ayrıca tedavi edilmesi gerekiyor. Bu şekildeki tedaviler skolyozun büyümesine karşı yapılan tedavi şeklidir. İlerlemesi engelleyici tedavi şekli ise korsedir. Eğer skolyozun ilerlemesi engellenirse kırk dereceye ulaşmadan erişkinlik vücudunu kazanırsa bu çocuklarda artık tedavi edilmemektedir.

Büyümesi devam eden çocuklarda eğer bir tehlike var ise skolyozu ilerleyeceği için korse tedavisi uygulanacaktır. Büyümesi tamamlanan kişilerde kırk dereceyi geçmiş ise cerrahi operasyon uygulanmaktadır.


E-posta hesabınız yayımlanmayacak.