Osmanlı Devleti Kurucusu Osman Bey kimdir?


Osman Bey Osmanlı devletinin kurucusu ve  ilk hükümdarıdır (1258-1326). Ertuğrul Beyin oğludur. Söğüt’te doğmuştur. Osman Beye, Osman Gazi, Gazi Osman Bey, Sultan Osman da denir. Kurmuş olduğu devlete, onun adı verilmiştir. Osman Beyin asıl adının Ataman veya Otman olduğunu ileri sürenler de vardır.

Osman Bey, Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyundandır. Kayılar, Malazgirt meydan savaşından (1071) sonra öteki Oğuz boylarıyla birlikte Anadolu’ya gelmişlerdir. Önce Artıkoğullan devletinin kuruluşunda önemli rol oynamışlar, daha sonra İç Anadolu ile Kuzeybatı Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Kayıların bir bölümü, Ertuğrul Beyin yönetiminde batıya doğru ilerleyerek Söğüt ve Domaniç taraflarını yurt edinmiştir. Bunlar bu yörede Anadolu Selçuklu devletine bağlı bir uç beyliği kurmuşlardır.

Ertuğrul Beyin ölümünden sonra, yerine cesur, mert ve iyi ahlaklı olan küçük oğlu Osman Bey geçti. Bir süre sonra kendisine karşı çıkan amcası Dündar Bey öldürüldü. Osman Bey, Eskişehir yakınlarında bir köyde oturan ahi reislerinden Şeyh Ebebali ile dostluk kurdu. Ahilik, o çağda Anadolu’da toplum düzenini koruyan ve ahlak kurallarına büyük değer veren önemli bir örgüttü. Osman Bey, Şeyh Edebali’nin kızı Bala Hatun ile evlendi. Bazı tarihlerde Bala Hatunun adı Mal Hatun olarak geçmektedir.

Osman Gazi’nin Evlenmesi

Osman Gazinin, Şeyh Edebali’nin kızı Bala Hatun ile evlenmesi olayı, Osmanlı tarihlerinde şöyle açıklanır : “Osman Gazi, zaman zaman Şeyh Edebali’nin yanına giderek ona konuk olmaktadır. Bu arada evlenmek için Şeyh Edebali’nin kızı Bala Hatunu kendisinden ister. Fakat, Şeyh Edebali iki yıl kadar bu isteğe olumlu karşılık vermez. Osman Gazi, bir gece Şeyh Edebali’nin evinde uyurken bir düş görür. Düşünde, Şeyhin yanında yatmaktadır. Bu sırada Şeyh Edebali’nin koynundan bir ay doğar. Dolunay haline gelince inip Osman Gazinin koynuna girer. Hemen belinden bir ağaç çıkıp yükselir, büyür, yeşillenir ve güzelleşir. Dallarının gölgesiyle bütün dünyayı örter. Ağacın yanında dört sıra dağlar görünür. Dağların dibinden pınarlar çıkar. Bu sulardan, kimi bağlar ve bahçeler sular, kimi içmek için çeşmeler akıtırlar. Tarlalar ürünlerle doludur. Dağların tepeleri sık ormanlarda örtülüdür. Vadilerin her yanında şehirler bulunmaktadır. Bunların hepsinde, sayısız minarelerden müezzinler ezan okumaktadır. Bu ezan sesleri ağacın dalları üzerindeki kuşların cıvıltılarıyla karışmaktadır. Daha sonra ağacın yapraklan kılıç gibi uzanmaya başlar ve bir rüzgarla İstanbul’a doğru çevrilir. Osman Gazi, uyanınca bu düşünü Şeyh Edebali’ye anlatır. O da kendisini kutlar ve: Tanrı sana ve soyuna padişahlık verdi. Benim kızım Bala Hatun da senin helalin oldu” der. Bundan sonra hemen nikah kıyılır. Böylece Osman Gazi Bala Hatunla evlenir.

osmanlı
1. Osman (Gazi), Osmanlı Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Hünername’de yer alan bu minyatürde, Bağdat’dan hediye olarak getirilen bir aslanın Osman Gazi’ye sunuluşu canlandırılmıştır.

Osman Bey, silah arkadaşları Samsa Çavuş, Konur Alp, Akça Koca ve Gazi Abdurrahman ile birlikte ülkesini genişletmeye başladı. O sırada Bizans İmparatorluğunda şehir ve kasabaları tekfur denilen Rum beyleri yönetiyorlardı.

Osman Bey, önce İnegöl tekfuru ile savaştı. Eskişehir yakınında bulunan Karacahisar’ı aldı. Samsa Çavuşun yardımıyla Sakarya vadisinde Sarkum, Taraklı ve Göynük taraflarına akın yaptı. Osman Beyin başarıları, komşu tekfurları kuşkuya düşürdü.

Onu, Yarhisar tekfurunun kızı için yapacağı düğünde öldürmeye karar verdiler. Bu amaçla Osman Beyi düğüne çağırdılar. Fakat Osman Beyin dostu olan Rum beyi Köse Mihal, bu durumu ona bildirdi. Osman Bey de gerekli önlemleri alarak Bilecik ile Yarhisar kalelerini eline geçirdi. Bu arada Bilecik tekfurunun oğlu ile evlenecek olan Yarhisar tekfurunun güzel kızı Holofira (Nilüfer) tutsak edildi. Osman Bey, onu oğlu Orhan Beyle evlendirdi.

Bilecik’in ele geçirilmesi şöyle olmuştur: “Osman Beyin, kuvvetlerini çoğaltıp güçlenmesi, çevredeki Rum tekfurlarının düşmanlıklarını artırdı. Önceleri iyi geçindiği Bilecik tekfuru bile kendisine karşı olanlara katıldı. Rum tekfurları, Bilecik tekfurunun oğlu ile evlenecek olan Yarhisar tekfurunun kızının düğününde, Osman Beyi öldürmek için anlaştılar. Osman Bey, kendisini düğüne çağıran ve dostu olan Köse Mihal’den bu durumu öğrendi. O da gerekli girişimlerde bulundu. Rum tekfurları ile birlikte çağrıldığı düğüne hediye olarak bir sürü kuzu gönderdi. Düğünden sonra tahta çıkacağını, bildirerek eskiden olduğu gibi değerli eşyasının Bilecik kalesine alınmasını istedi. Bilecik tekfuru, çıkarına uygun bir fırsat sandığı için kabul etti. Düğün yeri olarak kararlaştırılan Çakırpınarı’na gitti. Osman Bey, aşiretinin ağır eşyası yerine atlara silah yükletti. Kırk kadar yiğit ve seçkin gaziyi kadın kılığına sokarak Bilecik’e gönderdi. Bunlar, düğüne gidildiği için içeride az kimse kaJan Bilecik kalesini kolayca ele geçirdiler.» Bundan sonra inegöl alındı.

Bilecik, bu uç beyliğinin başkenti oldu. Bu sırada Anadolu Selçuklu sultanı III. Alaeddin Keykubat, İlhanlı hükümdarı Gazan Han tarafından tutulup İran’a götürüldü. Bu durumda, çok sayıda Anadolu Selçuklu devleti komutanı ve askeri Bizanslılarla savaşan Osman Beyin yönetimine girdi. Moğollara bağlı olmak istemeyen Türkmen aşiretleri de Osman Beyin ülkesine geldiler. Böylece Osmanlı beyliğinin nüfusu ve gücü arttı. Anadolu Selçuklu devletinin başsız kalması üzerine, Osman Bey daha serbest olarak hareket etmeye başladı. 1299 yılında bağımsızlığını ilan etti. Osman Beyin kuvvetleri Köprühisar’ı aldılar. Bizanslıların önemli bir kenti olan İznik kuşatıldı. Fakat, Bizans’tan yardım gelmesi üzerine buradan çekilmek zorunda kalındı . İznik’in güneyindeki yerler alınarak bu yörede Yenişehir kuruldu. Savaş alanına yakın olması nedeniyle Yenişehir başkent yapıldı.

Osman Bey, ele geçirilen yerleri beş yönetim bölümüne ayırdı. Bunları, güvendiği komutanlarına ve yakınlarının yönetimine bıraktı. Oğlu Orhan Beye Sultanönü’nü (Karacahisar), Gündüz Beye Eskişehir’i, Hasan Alp’a Yarhisar’ı, Aykut Alp’e İnönü’nü, Turgut Alp’e İnegöl’ü verdi. Bilecik’e ailesini yerleştirdi. Buranın yönetimini kayınpederi Edebali’ye bıraktı. Osman Beyin ve komutanlarının başarısına son vermek üzere Bursa, Adranos, Kite ve Kestel tekfurları bu Türk beyli?ne karşı bir birlik kurdular, Bizans’tan da yardım gördüler. Osman Bey, bunların kuvvetlerini Koyunhisar savaşında yenilgiye uğrattı (1303).

Dürüst, cesur, cömert ve tedbirli kişiliğiyle tanınan Osman Gazi, adaletli bir devlet adamı olarak bilinirdi. Osman Gazi’nin, Orhan Bey, Pazarlı Bey, Çoban Bey, Hamid Bey, Alaeddin Ali Bey, Melik Bey, Savcı Bey adında yedi erkek çocuğu ve Fatma Hatun adında da bir kız çocuğu vardı.

Osman Gazi, babası Ertuğrul Gazi’den yaklaşık 4.800 km2 olarak devraldığı Osmanlı toprağını oğlu Orhan Gazi’ye 16.000 km2 olarak devrettiği hesaplanmıştır.

 


E-posta hesabınız yayımlanmayacak.