Paul Karl Feyerabend kimdir?


Paul Karl Feyerabend, 13 Ocak 1924’te Viyana’da doğdu. Avusturya asıllı ABD’li filozof. Bilimsel gelişmenin ancak yeni teorilerin eskilerini yadsımasıyla sağlanabileceğini ileri sürmüş, bu bağlamda “anarşist” olarak nitelediği bir metodoloji geliştirmiştir.

Viyana Müzik Akademisi’nde öğrenimini tamamlayarak 1951 ‘de buradan doktor unvanını aldı. 1951-56 arasında Viyana Bilimler ve Güzel Sanatlar Enstitüsünde, ardından 1958’e değin Bristol Üniversitesi’nde ders verdi. 1958’de ABD’ye göç etti. 1959’dan sonra BerkeJey·deki Califomia Üniversitesi’nde ve Zürih’te öğretim üyeliği yaptı. 1994’te öldü.

Feyerabend çalışmalarını bilim felsefesi üzerinde yoğunlaştırdı. Göreci ve adcı bir tutumu benimsedi; bu alanda özellikle Karl Popper’in de etkisiyle eleştirel görüşler öne sürdü. Bilimsel bir açıklamada kullanılan terimlerin anlamların yeni açıklamalarla zamanla değişebileceğini ileri sürerek, açıkladığı olguyu değişmez ve evrensel kabul eden hipotetik-tümdengelim yönteminin geçersizliğini göstermeye çalıştı.

Her yeni teorinin, açıklanan olguyu belli bir ölçüde değiştirdiğini, eski teoriyi yadsıdığını savunan Feyerabend, eski teoriden yeni teoriye geçiş döneminin uzun sürdüğünü, bunun da düşünce sistemlerinde dogmatik bir tutuma yol açtığını ileri sürdü. Eski teorilerin bilim alanında kalıcı izler bıraktığı gibi, günlük dilin terimlerine de belirli anlamlar yüklediğini belirtti. Bu bağlamda anlama yetisini ele aldı ve bu yeti üzerindeki günlük söylemi, sara nöbetlerini “cin tutma”ya bağlayan ortaçağ açıklamalarına benzetti. “Cin tutma .. günümüzde beynin belli bir durumuyla özdeşleştiriliyorsa. bu “cin tutma .. gibi bir durumun olmadığı anlamına getirdi; böylece ortaçağa özgü bakış açısı yadsınıyordu. Feyerabend bu yolla zihin ile beyni özdeşleştirerek alışılmış teorilerin dışına çıktı, zihin kavramı üzerine kurulu anlayışı yıkınaya çalıştı.

 

 

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.