Protestanlık Hakkında Bilgi


Protestanlığın nasıl ortaya çıktığını yukarıda belirtmiştik. Şimdi bu mezhebin mahiyetinden bahsetmeye çalışalım. Protestan terimi, Kendilerini Roma Katolikleri’nden ve Ortodoks Doğu Kiliseleri’nden bilerek ayrı tutan Hıristiyan Kiliseleri ve toplulukları için genel olarak ilk defa 1529’da Spire’de toplanan bir politik mecliste kullanılmıştır. Bu tarihten üç yıl önce Alman İmparatoru Şarlken kendisinden Lutherci Reform’u desteklemesini isteyen Alman prenslerle geçici olarak anlaşmıştı. 1529’da bu düşüncesinden vazgeçtiğini ve herkesin Roma’ya bağlı kalmak zorunda olduğunu açıkladı. İmparatorun bu kararına Luther yanlısı prensler ciddî anlamda bir protesto ile karşılık vererek şu deklerasyonu yayınladılar:

“Koruyucu, günahtan Kurtarıcı ve bir gün Hâkimimiz olacak olan yegane yaratıcımız Tanrı önünde protesto ediyoruz ve Tanrı’ya, Kutsal Sözü’ne,bvicdanımıza ve Spire’deki son karara aykırı olarak önerilen hiçbir kararı benimsemiyoruz”.

19 Nisan 1529’da beş prens ve ondört kent yöneticisi tarafından gerçekleştirilmiş olan bu protestoda imparatorun ve katoliklerin kararlarının kendilerini bağlamayacağı vurgulanmış ve Luther’in yanında yer alacakları
bildirilmiştir. Yukarıdaki metni imzalamış olanlara o günden itibaren “Protestan prensler” adı verilmiştir. Bu olaydan itibaren Lutherci Reformları tanıyanlar “Protestanlar” diye nitelendirilmiş, yeni ortaya çıkan bu mezhebe
de Protestanlık denilmiştir.

Protestanlığın ortaya çıkmasıyla birlikte Batı Hıristiyan alemi çeşitli kiliselere bölünmüştür. Bunlar Lutheran kiliseler, Anglikan Kilisesi, Evanjelik Kilise, Methodist Kilise, Baptist Kilise, İtirafçı Kilise, Elektronik Kilise, Görünmez Kilise, Özgür Kilise, Reforme edilmiş Kilise, Presbiteryen Kilisesi, Siyah Kilise, Birleşik Kilise gibi isimler taşımaktadırlar. Bu şekilde evrensel Kilise’nin yerini ulusal kiliseler almıştır.

Protestanlığın Genel Özellikleri

Protestanlık
Protestanlık

1. Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir. Papanın dünyevi hiçbir yetkisi yoktur ve imparatordan üstün değildir.

2. Kilisede hiyerarşi olamaz. Papanın ve piskoposların Hıristiyanlar üzerinde, onlara hizmet dışında yetkileri yoktur.

3. Tanrı’nın ruhaniyetinde herkes eşittir. Bu nedenle laikle ruhban arasında hiç bir fark ve ruhbanın laike üstünlüğü yoktur. Laikler papazlık yapabilecekleri gibi rahipler de evlenebilirler.

4. Ayrı bir Kilise hukuku olamaz. Hıristiyanlık’ta cemaatin hukuki bir kişiliği yoktur, ancak bir inananlar topluluğudur. Halbuki Katolik inancına göre cemaatin hem bir hukuki kişiliği vardır, hem de Hz. İsa’nın kişiliğinde bütünleşmiş bir manevi birliktir.

5. Cemaat papaz olarak kimi seçerse kutsama işini yani vaftiz, evharistiya gibi ayinleri o yapar.

6. Rûhânî imparatorluğunda Tanrı bizzat hüküm sürer. Bu nedenle günahları ancak o bağışlayabilir. Tanrı dışında hiç kimsenin böyle bir yetkisi yoktur.

7. Dünyevî iktidar Tanrı tarafından verilmiştir. Bu yüzden dünyevî egemen Tanrı’nın görevlisidir. Bu sıfatla o, kötüleri cezalandırmak, dindarları korumak ve Hıristiyanlık öğretisinin benimsetilmesini denetlemekle
görevlidir. Bu nedenle, günahlara engel olması için Devlete zorlayıcı güç kullanma yetkisi verilmiştir.

8. Dînî konularda başvurulacak tek kaynak Kutsal Kitap’tır; konsil kararları ve kilise dogmaları değildir.

9- Kutsal Kitab’ı yorumlamak Kilise’nin tekelinde değildir. Onu okuyup anlayabilen herkes yorumlayabilir. Kutsal Kitap esastır. İbadetin büyük bir bölümünü oluşturan vaazlar Kutsal Kitap’tan çıkarılır.

10- Sakramentlerden ilk ikisini (Vaftiz ve Evharistiya) kabul ederler.

11- Günah itirafının mecburiliğini ve Kilise mensuplarının günah çıkarma yetkisine sahip olduklarını kabul etmezler.

12- Kiliselerde resim, heykel ve tasvirlere yer vermezler.

13 Anglikanlar hariç, haç bulundurmaz ve haç çıkarmazlar.

14- İbadet ve ayinleri ana dillerinde yaparlar. Vaazları, âyin ve ibadetin bir bölümü olarak görürler.

15- A’raf’a ve ebedî cezaya inanmazlar.

16- Meryem konusunda diğer mezheplere katılmazlar. O’na önem vermezler.

17- Azizleri kabul etmezler. Azizler için kiliselerde özel ayinler yapmazlar.

18. Teslis bütün Protestanlarda vardır. Bu konuda diğer Hıristiyan kiliselerden bir farkı yoktur.

19. Katolik ve Ortodokslar gibi ruhanî başkanları yoktur.

20. Tek tip mezhep yerine farklı anlayışlara sahip kiliseler halinde faaliyet gösterirler.

21. Katoliklerin aksine Protestan râhipleri evlenebilir


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.