Satrançta Şah Çekmek Ne Anlama Gelir?


Milyonlarca insanın severek oynadığı, zekayı geliştiren ve strateji kurma becerisini geliştirmeye yarayan satranç oyununda, oyuna ait özel taşlar ve yine özel hamleler vardır. Oyunun amacının rakibi mat etmek olduğu düşünüldüğünde ise “şah çekmek” kavramının önemi ortaya çıkar. Şah çekmek ciddi ve önemli bir durumu işaret eder.

satranç
satranç

Satranç oyunundaki en temel amaç, rakip şahı mat etmektir. Bu şekilde ordulardan birisi kazanacak, diğeri ise savaşı kaybedecektir. Eğer karşılıklı bir yenilgi sağlanamazsa, oyun berabere bitecektir. Satranç oyununda mat konumu dizilerek oyunun kazanılması için ise şah çekme eylemi gerekir. Çünkü şah çekmeden, rakip şahı tehdit etmeden oyun kazanmak mümkün değildir (telefonun çalması ya da oyunu terk etme gibi özel durumlar hariç).

Şah çekmek olarak tanımlanan eylem, aslında rakip şahı tehdit etmek demektir. Rakip şah, oyuncunun kendi taşlarından birisi tarafından etki altına alınır. Örneğin; bir beyaz vezir, siyah şahı görecek şekilde bir kareye hamle yaptığında, aslında siyah şahı tehdit etmiş olur. Bu durumda da beyaz, siyaha şah çekmiş duruma gelir.

Piyon, at, fil, kale ya da vezir tarafından rakip şah tehdit edilebilir. Rakip şahı tehdit edemeyen, “şah çekemeyen” tek figür ise, yine şahların kendileridir. Çünkü iki şah yan yana gelemez. Şahlar da manevra kabiliyetleri ve hareket özelliklerinden dolayı 1 kareden fazla uzaklığa etki edemez. Bu durumda şahların birbirlerini tehdit etmeleri imkansız hale gelir.

Şah çekmenin mantığında rakip şahı sıkıştırmak ve oyuna yön vermek vardır. Bu nedenle şah çekme eylemi hem stratejik olarak, hem de oyun akışı içerisinde farklı önem unsurlarını içinde barındırır. Rakibi yıpratan şah hamleleri, aynı zamanda oyun hakimiyeti için de oyuncuya avantajlar sağlar. Şah çekmenin diğer avantajları şu şekilde sıralanabilir;

  • Rakibi mat etme durumu doğabilir.
  • Rakip şahı daha kötü ve daha sıkışık pozisyonlara itebilir.
  • Şah çekerken daha etkin bir kareye giden figürün gelişimini sağlayabilir.
  • Şah çekerken rakibin mecburen savunma durumuna geçmesine ortam hazırlar.
  • Rakibin ataklarını kesip başka figürleri de tehdit altında bırakabilir.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.