Şeker Nasıl Elde Edilir?


Sakkaroz adı ile bilinen şeker bir karbonhidrat türüdür. Birçok bitki türünde sakkaroz vardır. Ancak günümüzde işlenmesi için kullanılan iki tür bitki vardır. Bunlardan ilki şeker pancarı ikincisi ise şeker kamışıdır.

Dünya geneline bakıldığında üretilen şekerin 4/3’ü şeker kamışındandır. Türkiye’de ise en çok tercih edilen şeker pancarıdır. Bunun nedeni şeker pancarının daha ekonomik olması ve ılıman bölgelerde yetişiyor olmasıdır. Şeker pancarının üretilmesi şeker kamışına göre daha maliyetlidir ancak tarımsal nedenlerden dolayı şeker pancarı tercih edilmiştir.

Şeker Pancarından Şekerin Üretim Aşamaları

  • Şeker pancarları ya doğrudan şeker fabrikasının kendi tarlalarından ya da çiftçi tarafından kendi aracıyla fabrikaya getirilir.
  • Fabrikaya getirilen pancarlar test edilir. Getirilen aracın içine bir mekanizma girer ve içinden pancarları alır. Bu pancarlar üzerinden test yapılır.
  • Pancarlar pancar taşıma paletine dökülür. Burada temizlenme işlenmine tabi tutulurlar.
  • Palet üzerinde devam eden pancarlar temizleme havuzlarına dökülür. Temizlenen pancarlar tekrar palete yüklenir. Daha sonra kıyılma aşamasına geçilir. Paletin üzerindeki pancar doğrudan fabrikaya gider.
  • Fabrikaya giren pancarlar 6-7 mm kalınlığında 9-10 cm uzunluğunda parçalara bölünürler. Bunun amacı pişirmenin ve şeker elde etmenin daha kolay olmasıdır. Kıyılan pancar parçaları sıcak suyun içerisine bırakılır.
  • Buradan sonraki yapılan işlem difüzyon olarak adlandırılır. Bu işlemi yapan cihaz ise difüzor olarak bilinir. Difüzyon işleminde pancar şerbet ile karışıtırılarak 70 derecede haşlanır. Bu işlemin amacı pancarın içindeki şerbeti bırakmasının sağlanmasıdır.
  • Difüzyon işleminden bulanık ve içinde yapancı madde olan bir sıvı çıkar. Bu sıvının içindeki yabancı maddelerden ayrıştırılması gerekir.
  • Sıradaki işlem kireçlemedir. Difüzyondan çıkan şerbet kireçleme işlemi yapılarak içindeki yabancı maddelerden ayrılır. Kullanılan kireç, kireç ocaklarında elde edilendir.
  • Karıştırılacak kireç miktarı içinde bulunan yabancı madde miktarına göre değişiklik gösterir. Ortalama kullanılan kireç miktarı %1 ile %2’dir.
  • Sıradaki aşama karbonatlama işlemidir. Kireçlenmiş şekere ph miktarının artması için CO2 gazı verilir.
  • Daha sonra ikinci karbonatlama işlemi yapılır. Bu işlemin amacı ise kirecin çökeltilmesidir.
  • Kirecinden çökeltilen şerbet filtrelerde süzülür ve temizlenir.
  • Sıradaki aşama şerbetin yoğunlaştırılmasıdır.
  • Sulu halde bulunan şerbet buharlaştırılma işlemi ile yoğunlaştırılır. Yoğunlaşan şeker kristalize yapılması için kazanlarda pişirilir.

Şeker yapımından arta kalan pancar püresi hayvan yemi olarak satılır.


Yorum Yapınız

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.