Şizofreni nedir? belirtileri ve tedavi yolları nelerdir?


Şizofreni genelde genç yaşlarda başlayan kişinin davranış ve sosyal yaşantısını önemli ölçüde bozan beyin hastalığıdır.Şizofreni hastası olan kişiler hastalıklarını kabul etmez ve kişi dünyadan ve gerçeklikten kopar. Şizofreni 15 yaşından itibaren kendini belli eden genetik bir rahatsızlıktır.

Şizofreni sadece davranış alanında değil, düşünce, konuşma gibi alanlarda da kendini gösterir. Şizofreni hastaları konuştuklarından hiçbir şey anlamazsınız ve kelimeler ve olay sırasında kopukluk olmaktadır.

Şizofreni dışarıdan belli olan bir rahatsızlıktır. Bazende şizofreni hastası kendi içerisine kapanır ve insanlardan uzak durmayı seçer. İlk başlarda depresyon tedavisi gibi durumlar akıla gelebilir ama bu durumda bir psikiyatrist ile iletişime geçmek çok önemlidir.

Şizofreni neden olur?

Hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör etkili olabilir, sosyal ortamlar belirtilerin ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır. yoğun belirtiler görülebilmektedir. Şizofreni Hastalığı Kişinin ruh, duygu ve düşüncesini doğrudan etkilediği için davranışlarda değişiklik gözlenebilmektedir. Her şizofreni seviyesi birbiri ile aynı değildir. Ruhsal bir bozukluk türü olan şizofreni sadece hastayı değil, çevresinde bulunan insanları da etkilemektedir.

Şizofreni beynin bir hastalığıdır ama tam olarak neden meydana geldiği bilinmektedir. Şizofreninin ortaya çıkışta sosyolojik, psikolojik ve özellikle genetik faktörlerin çok önemli bir rolü vardır. Şizofreni hastalığının tam olarak nedeni bilinmemektedir.

Şizofreni nasıl ortaya çıkar?

şizofreni
Şizofreni

Şizofrenin tam olarak başlangıç biçimi yoktur. Şizofrenin yüzlerce başlama biçimi söz konusudur.Anne babaya kötü davranma, tanrı var mı? yok mu? bazen garip icatlar ile bazen tuhaf cinsel dürtüler ile ortaya çıkabilir. Çoğunlukla başlama biçimi en yakınlarından şüphelenmedir. Ailesinin kendisini öldüreceğini düşünebilir, dışarıdan ses duyduğunu söyleyebilir.

Hastalığın oluşmasında genetik özellikler önemli bir rol üstlense de sadece kalıtımsal faktörler etkili değildir. Birçok koşulun meydana gelmesi hastalığın ortaya çıkmasını tetiklemektedir. Kompleks bir hastalık türü olarak belirtilen şizofrenin belirtileri negatif ve pozitif olarak iki ayrı dalda incelenmektedir.

Pozitif Belirtiler Nelerdir?

Pozitif belirtiler olmaması gereken yaşantı şeklinin ortaya çıkması ile oluşmaktadır. Hezeyanlar, halüsinasyonlar, düşence ve davranış bozuklukları pozitif örnekleridir. belirtilerin Bunlar hasta yakınları tarafından kolaylıkla gözlenebilmektedir. Pozitif belirtilerin tek başına görülmesi kişinin kesinlikle şizofreni hastası olduğu anlamına gelmemektedir. Tanımlanması oldukça kolay olan pozitif belirtiler başka hastalıklarda da görülebilmektedir. Bu sebeple pozitif ve negatif belirtilerin toplamı ile doğru sonuca ulaşılabilmektedir.

Hezeyanlar:

Hastanın kendini olmayan bir şeye inandırması anlamına gelmektedir. Somut bir delil olmamasına karşın kişinin kendine işkence edildiğini, beyinin başkaları tarafından yönetildiğini veya üstün yetenekleri olduğunu iddia etmesi anlamına gelmektedir. Hezeyanlar şizofreni hastalarında sıklıkla görülmektedir. Birbirinden farklı çeşitleri ve boyutları bulunmaktadır.

Halüsinasyonlar:

Şizofreni hastalarında görülen en yaygın etki olarak bilinmektedir. Olmayan bir kişiyi görme ve gördüğünün düşündüğü kişi ile saatlerce konuşması bu durum ile alakalıdır. Duyulan seslerin hastaya komut verdirme durumu ile karşılaşılması da oldukça olağandır. Halüsinasyonlarında seviyeleri bulunmaktadır. En az görüleni hastaya tamamen gerçek gibi görünen görme, tatma ve dokunma hislerinin toplamıdır. Olmayan bir şeyin tadına bakması, tadını beğenmesi veya olmayan kokuları algılaması bu durum örnekleri arasında yer almaktadır.

Düşünce Bozukluğu:

Pozitif bir belirti türü olan düşünce bozukluğu bireyin mantıksız konuşması ile doğru orantılıdır. Konuştuğu şeylere kendinin karar vermediği düşünmesi anlamsız cümleler kurulması bu duruma örnek gösterilmektedir. Kimi durumlarda boyut değişkenlik gösterebilmektedir. Bireyin konuştuğu şeylerin oldukça kesik olması ve anlaşılamaması ileri seviyede rastlanan bir durumdur.

Davranış Bozukluğu:

Bireyin ahlaki kuralları algılayamaması ile ortaya çıkmaktadır. Pozitif belirtiler arasında tanımlanması en kolay olan davranış bozuklukları her bireyde aynı etkiyi göstermemektedir. Toplum içerisinde yapılmaması gereken şeylerin yapılması, kötü konuşmalar ve çirkin hareketler davranış bozukluğu etkilerindendir.

Negatif Belittiler

Negatif belirtilerin tanımlanması pozitif ile karşılaştırıldığında daha zordur. İnsan davranışlarının değişimi olarak tanımlanan negatif belirtiler kişinin dikkatle izlenmesi sonucunda anlaşılabilmektedir. Pozitif belirtiler kadar net olmamakla birlikte normal davranışların eksikliği ile alakalıdır.

Aile ortamından ve arkadaş çevresinden uzaklaşılarak asosyallik belirtileri

•Motivasyon kaybı ve odaklanamama

•Enerjinin tamamen düşmesi sonucunda yapılan işlerden zevk almama

•İletişim kurmakta zorluk çekme ve iletişim kurmaktan kaçınma

•Kişisel bakım ve temizliğe önem vermeme

•İfadelerde olan donukluk

•Herhangi bir olaya tepki göstermemek negatif belirtiler arasında yer almaktadır.

Şizofreni Belirtileri Nelerdir?

Şizofreni 17 – 25 yaş arasında ortaya çıkmaktadır. Kişi 35 yaşından sonrası şizofreni olma olasılığı çok düşüktür.

  • Sosyal faaliyet içerisinde olmaz,
  • Yakın ilişkilerden rahatsız olurlar,
  • Kendisini işine veya derslere aşırı verebilir,
  • Sokağa çıkmak istemez,
  • Giderek yıkıma giden davranışları vardır,
  • Kişisel bakım yapmama,
  • İkna ile değiştirilemeyen düşüncelerin ortaya çıkması,
  • Davranışlarda gariplik,
  • Kulağına ses geldiğini söylemesi,

Şizofreni tedavisi nasıldır?

Şizofreni yüzde 65 oranında tedavi edilmektedir. Özellikle son yıllarda iyi ilaçlar üretilmekte ve geliştirilmektedir. Bu ilaçlar ile kişinin rahatsızlığı düzelmektedir.

Şizofreni tedavisin de sıklıkla kullanılan yöntem antipsikotik ilaçlardır. İlaçların kullanılması görülen belirtilerde azalma olmasına sebebiyet vermektedir. İlaçlar dışında kullanılan bir diğer tedavi yöntemi ise  psikoterapidir. Tedavilerin uygulanması ardından şizofreni belirtilerinde azalma görüleceği için tedavisi mutlaka yapılmalıdır. Tedavi planlanmasında hastalığının seviyesi oldukça önemlidir. Belirli durumlarda her iki tedavi yöntemi aynı anda veya ayrı ayrı uygulanabilmektedir.

Şizofreninin kesinliğini belirlemek için fiziksel veya laboratuvar testi yoktur. Alanında uzman bir psikiyatristin, bireyin türlü özelliklerini değerlendirmesi gerekir. Tanı koymanın zor olmasının yanında şizofreni hastasının doktora gitmek istememesi de etkilidir. Lakin şizofreni teşhisi ne kadar erken konur v ene kadar erken tedaviye başlanırsa sonuç o kadar çabuk alınır. Zira şizofreni birden bire ani bir olayla gelişebileceği gibi, uzun bir süreçte yavaş yavaş da ilerleyebilir.

Şizofreni tedavisinden ilaçlar, psikoterapi gibi metotlar kullanılır. İlaçları gününde saatinde aksatmadan almak, terapileri aksatmadan almak, şizofreni tedavisi için çok önemlidir. Şizofreni tedavisi, kişinin şizofreninin hangi evresinde olduğuna bağlı olarak değişir. 1 yıldan 5 yıla kadar tedavi süreci değişebilir.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.