Sürmene bıçağı hakkında bilgi » E-Kütüphane

Sürmene bıçağı hakkında bilgi


Sürmene, Karadeniz kıyısı boyunca sahile paralel bir şekilde uzanan, mavi ile yeşilin birleştiği güzel bir ilçemizdir. Gürül gürül akan dereleri, lezzetini toprağından ve suyundan alan çayı, mimari hususiyetleri ile baş döndüren konakları, Sürmene’yi farklı yapan özelliklerdir. Keskinlik ve dayanıklılığı ile dünyada nam yapmış bıçağı ise Sürmene’nin markalaşmış kültürel bir değeridir.

Sürmene bıçağının tarihinin, M.Ö. 1000 yıllarına kadar uzanmakta olduğu rivayet edilir. Maden kaynakları zengin olan bölgenin bıçağının meşhur olmasındaki en önemli sebep, ustaların çeliğe su vermedeki maharetinde saklıdır.

Eski tarihlerde çeliğe su verme işi yunus yağı ile yapılmaktaymış. Sonradan yunus yağı yasaklanınca
normal su kullanılır olmuş. Eski ustalar yunus yağı ile su verilen bıçakların daha iyi ve keskin olduğunu söylemektedirler.

En Meşhur Sürmene Bıçağı Hangisidir?

Sürmene oluklu kaması

Sürmene’de ekmek bıçağından satırına, süs bıçağından fileto bıçağına, tıbbi bıçaklardan çakıya kadar birçok bıçak üretilmektedir. Lakin bu bıçakların en meşhuru Sürmene oluklu kamasıdır. Bu kamanın sapı boynuzdan yapılır. Bıçak ustası, ısıttığı boynuza şekil verir ve üzerini gümüşle işler. Sonra dövme çelikten yaptığı 22 cm uzunluğundaki ucu takar ve güzel bir bıçak meydana getirir. Bıçak ustası buna bir de kılıf yapar; dışı buzağı derisinden, iç haznesi kızılağaç odunundan. Kama artık görücüye hazırdır. Sürmene kaması 1950’lere kadar oldukça meşhurdu. 250’ye yakın ev ve iş yerinde imalatı yapılıyordu. Bu tarihlerde neredeyse her delikanlı,  elinde Sürmene kaması taşırdı. Ama 1952 yılında tehlikeli silahlar sınıfına alınarak kullanılması ve üretimi yasaklanınca ustaların birçoğu ata yadigârı bu mesleği bırakarak başka yerlere göç etmek zorunda kaldılar. Geride kalanlar, kama olmasa da çakı ve diğer bıçak türlerinin imaliyle meşguller hâlâ. El Yapımı Bıçakçılık Yok Oluyor Sürmene’de el yapımı bıçakçılık, ekonomik sebeplerle yok olmaya yüz tutmuştur. Zira birkaç fabrikada, günümüz ihtiyaçlarına cevap veren ve pazar payı bulabilen bıçaklar üretilmektedir.

 

Sürmene bıçağı, yaklaşık 150 yıldan beri bıçak yapımcılığının merkezi olan Soğuksu Mahallesi’nin Balankoz ve Kuşluca mevkiinde yapılmakta.

Fabrika üretimi, estetik değerini sağlamlıkla birleştirdiği Sürmene bıçağını ulaşılabilir bir ürün haline getirmiştir, ancak el yapımı meşhur olan Sürmene bıçağı sayılı usta tarafından az miktarda üretilmektedir.

Çok az sayıdaki sanatkâr, atalarından kalan bu mirası yaşatmak istediklerini fakat kendilerinden sonra bu mirası devredecekleri bir neslin bulunmadığını esefle dile getiriyor ve bu sanatın yok olması endişesiyle yetkililerden yardım bekliyor. Eğer kurslar açılırsa dünyaca üne kavuşmuş bu sanat yok olmayacaktır.

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.