Toplardamar Tıkanıklığı Nedir? Toplardamar Tıkanıklığı Nasıl Tedavi Edilir?


Toplardamar tıkanıklığı bacaklarda anatoplar damarlarda ani gelişen pıhtı ve damarın aniden tıkanmasıdır. Damar aniden tıkandığında ağrı, ayakta duramama, yürüyememe ve ayağın ilerleyen saatlerde şişmesi ile kendini gösterir. Eğer zamanında müdahele edilirse pıhtı eritilerek açılabilir. Bu hastalık ani girer geç çıkar. Açılsa dahi ayaklardaki toplardamarlardan tamamen temizlenmez ve kapakçıkların kapanması zorlaşır.

Toplar damar tıkanıklığı pıhtı oluştuğu zaman tedavi edilmemişse ilerleyen zamanlarda ciddi problemler yaratabilir. Bu tablo toplar damar yetmezliği olarak bilinir, hastanın bacağında ağrı, ayak bileğinde renk değişiklikleri, bacakta varisler, ayak bileğinde varis gibi durumlar meydana geldiğinde toplardamar tıkanıklığından söz edilebilir.

Bacaklarında yara olan, bacaklarında pıhtıya bağlı olarak daimi şişlik olan hastalarda toplardamar tedavisi gereklidir.

Toplardamar Tıkanıklığı Tedavisi Nasıl Yapılır

Tedavi basamakları şöyledir:

 

1. Genel damar sağlığı

Sigara mutlaka bırakılmalıdır. Şeker hastalığı, tansiyon ve kalp hastalığı varsa, ilaçları düzenli kullanılmalıdır. Düzenli egzersiz önemlidir. Yürüme en kolay ve iyi egzersizlerden biridir. Günde en az 30 dakika kadar normal ya da tempolu yürüme önerilir.

Hareketsiz bir yaşam tarzı birçok organda olduğu gibi bacak damarları için de iyi değildir.

2. İlaç tedavisi

Damar tıkanması hastalarında bazı ilaçlar reçete edilir. Ancak şunun bilinmesi gerekir: hiçbir ilaç damar sertliğine bağlı darlığı ya da tıkanıklığı açamaz.

Reçete edilen ilaçlar genellikle kan sulandırıcı, kılcal damar genişletici ya da dolaşım düzenleyici ilaçlardır.

Bu ilaçlar ileride oluşabilecek kötüleşmeleri engelleyebilir ve yürümeyi rahatlatabilir, ancak damarları açamaz.

Tıkalı damarların tedavisinde en önemli iki yöntem ameliyat ya da anjiyografi ile tedavidir.

3. Damar tıkanıklığının açılması

Damarda oluşan bir tıkanıklık ciddi sorun yaratıyorsa anjiyografi ya da ameliyatla açılması gerekebilir.

Damar tıkanıklığının yol açtığı yürüme ağrısı yaşantımızı etkiliyor ve yaşam kalitemizi düşürüyorsa damar açılması düşünülmelidir.

Ancak her damar tıkanıklığının mutlaka açılması gerekmeyebilir.

Anjiyografi ile tedavi, işlemin ameliyatla karşılaştırıldığında nisbeten kolay olması nedeniyle tercih edilebilir.

Girişimsel Radyoloji uzmanları sadece anjiyografi ile damar açma (kalp damarları hariç) konusunda uzmandır. Bazı durumlarda damar tıkanıklığının açılması için ameliyata gerek olabilir.

Damar tıkanıklığını tedavi eden ameliyatları kalp damar cerrahisi uzmanları yapar.

Son yıllardaki eskiden açılamayan bazı damar tıkanıklığını anjiyo yöntemiyle açmak mümkündür.

Önceleri toplardamar tıkanıklığı tedavi edilemez bir hastalık olarak kabul ediliyordu. Ancak günümüzde toplardamar tıkanıklığı başarı ile tedavi edilen bir hastalık haline gelmiştir.

Hastanın bacaklarını özellikle kasıktan ayak bileğine kadar olan damarları değerlendirerek bu çerçevede hastanın ayak bileği ile kalp arasında ki bütün toplar damar değerlendirilir ve var olan tıkanıklılar tedavi edilir.

Stentler bugün başarılı sonuçlar sağlamaktadır, çoğu kez lokal anastezi ile hastanın kasığında yapılan anjiyo ile toplar damar yeri belirlenir ve daha sonra da yeni geliştirilmiş olan stentler ile bu tıkalı damarın içerisine çok sayıda veya bir kaç stent yerleştirerek damar tıkanıklığı tedavi edilebilir hale gelir.

Bu hasta grubu içinde en büyük sorunu yaşayanlar damarı tıkalı olan ve tedavi şansı olmadığı söylenen hastalardır. Bir grup hasta da ameliyat önerilmiş ancak ameliyattan korktuğu için tedavi olmamıştır. Bu hastalarda da anjiyografi ile damar tıkanıklığını tedavi etme yani damarı açma şansı her zaman vardır. Ancak çok uzun damar tıkanıklığı, ameliyattan sonra tekrarlayan damar tıkanıklığını anjiyografi ile açmak daha zordur ve bu işlemi yapan merkez sayısı azdır.

Damar tıkanıklığı tedavisi “Anjiyografi ile damar tedavisi” bölümünde geniş olarak anlatılmaktadır.

Bacak damarlarındaki her tıkanma açılabilir mi?

Bazı damar tıkanmalarını anjiyografi ile açmak zordur. Ancak tecrübe ve yeni yöntemlerin kullanılması ile artık açılamaz denen bir çok damar tıkanıklığını açılabilmektedir. Damar tıkanıklarını açma konusunda var olan tüm yeni teknolojiler sayesinde damar açma tekniği gelişmiştir.

En zor damar tıkanmaları genellike diz altındaki küçük damarların tıkanmasıdır. Bu damarlar özellikle Burger hastaları ve şeker hastalarında sık görülür. Bu hastalarda var olan tıkanıklıklar da anjiyografi ile açılabilmektedir.

Daha önce ameliyatla ya da anjiyografi ile açılan damar tıkanmışsa bu damarlar tekrar açılabilir mi?

Daha önce bacak damar tıkanıklığı için ameliyat geçirmiş veya anjiyo ile damarı açılmış hastalarda bu damarlar tekrar tıkanmışsa bunları da yeniden anjiyografi yöntemi ile açmak mümkündür.

Damar tıkanıklığının anjiyografi ile tedavisi

Günümüzde damar tıkanıklığı tedavisinde en sık kullanılan, kolay, güvenilir ve çok etkili bir tedavi yöntemidir.

Bazı damar tıkanıklığı için ameliyat tedavisi daha uygun olabilir. Anjiyografi ile damar tıkanıklığını açmanın en önemli avantajı işlemin oldukça kolay olması, ameliyat kesisine ihtiyaç duyulmaması, hastaların genellikle aynı gün evlerine gönderilebilmesi ve işlemin gerek olduğu takdirde çok kere tekrarlanabilmesidir.

Damar tıkanıklığında  anjiyografi ile tedavi nasıldır?

Anjiyo öncesi damar tıkanıklığı daha kolay yöntemlerle teşhis edilir (renkli Doppler ultrason, MR anjiyografi gibi)

Hastanın tüm yakınmaları dinlenerek o damara anjiyo tedvaisi yapılıp yapılmayacağına karar verilir.

Anjiyografi yapılması planlanırsa anjiyografi yapılır, damar tıkanıklığı olan damarlar görüntülenir.

Damarın tıkalı olduğu bölge ya balon, ya stent ya da damar tıraşlama yöntemlerinden biriyle açılır. Damar daralmışsa açmak kolaydır ancak tam tıkanıklık varsa daha zor olabilir.

Bazı damarlar balon, bazıları stent bazıları ise damar tıraşlama yöntemi ile daha iyi açılır. Damar tıraşlama (aterektomi) yöntemi şu an bacak damar tıkanıklığında kullanılabilmektedir. Şahdamarı, böbrek damarı, kol damarı gibi damar tıkanıklığında henüz kullanımı yoktur.

Stentler de kasık, diz bölgesi gibi hareketle bükülebilen alanlarda genel olarak tercih edilmez. Ancak bu bölgelere kullanılabilen özel stentler de vardır.

Damar tıkanıklığı tedavi edildiğinde işlem sonlandırılır.

Başarılı bir tedavi sonrası hastanın bacakla ilgili yürüme ağrısı tamamen ya da büyük ölçüde geçmelidir. Eğer tedavi ayak yaraları için yapılmışsa yara iyileşmesi başarılı bir tedaviye rağmen uzun sürebilir.

Bacak damarlarının anjiyografi ile tedavisi hastalar genellikle 4-6 saatlik gözlem sonrası evlerine gidebilmektedirler. Bir gün sonra da her tür normal aktivitela da uzun dönemde tekrar daralabilir ya da tıkanabilir. Tekrar daralma ya da tıkanma her bacak bölgesi için farklıdır. Kasık üstü damarlar daha uzun süre açık kalabilirken, uyluk damarları ya da diz altı damarlarında açık kalma süreleri daha azdır. Aynı şekilde balon, stent, ilaçlı balon, ilaçlı stent ya da damar tıraşlama yöntemleri sonrası açıklık süreleri de birbirinden küçük farklılık gösterebilir. Daha geniş bilgiyi doktorunuza sorarak öğrenebilirsiniz.

  Kaynak: Prof. Dr. Levent Oguzkurt

   

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.