Vandana Shiva Kimdir?


Vandana Shiva, bilgi ve ününü tüm dünyadaki çevre hareketlerine destek olmak için kullanan bir eko-feminist ve çevre aktivistidir. Hindistan’da, Himalayalar’da bulunan Dehradun’da dünyaya gelmiştir. Lisans öğrenimini fizik bölümünde, yüksek lisansını ise bilim felsefesi alanında yapmıştır.

Vandana Shiva

Vandana, 1979’da bitireceği doktorası üzerine çalışırken, Chipko hareketine katıldı. Bu hareketin aktivistlerinin büyük çoğunluğu kadındı. Bunlar, ekosistemi ve yaşam kaynaklarını tahrip eden ticari kereste endüstrisinin gerçekleştirdiği ağaç katliamına, bizzat o ağaçlan vücutlanyla koruyarak karşı çıkmaya çalışıyorlardı. “Ben sık sık Chipko’yu kendi Ekoloji Üniversitem ve Chipko’nun kadmlannı da -hiç okula gitmemiş de olsalar- hocalanm olarak gördüm. Okuma-yazma, bilgi için bir önkoşul değildir. Sıradan kabile üyeleri, köylüler, kadınlar büyük bir ekolojik deneyime sahiptir. Onlar, biyolojik çeşitlilik, tohum, toprak ve su uzmanlandırlar. Egemen sistemlerin onlann bilgi ve uzmanlığına ilişkin körlüğü, yoksul ve zayıflann cehaletine yönelik bir kanıt değildir. Bu aslında zenginlerin ve güçlülerin cehaletinin bir göstergesidir”.

1982’de Vandana annesinin inek çiftliğinde Bilim, Teknoloji ve Ekoloji Araştırmalan Vakfı’m kurmak için akademik kariyerini bırakacaktı. Bu vakfın odak noktası, biyolojik çeşitliliğin korunması, temel ilkesi ise, tarlada çalışan insanların katılımıyla yapılan araştırmalann “fil dişi kulelerindeki ayrı calıklı akademik enstitüler”e göre daha otantik ve daha yararlı olduğu idi. Bu girişim, küresel düzeyde etkileri olan bir halk hareketine dönüşecekti. Hareket, tarım ve toprak kullanımında tek ürün kültüründen çeşitliliğe, doğa sömürüsünden sürdürülebilirliğe gidecek bir paradigma değişikliğini gerçekleştirmiş,

korsan patentlere karşı çıkmış, “neem” ve “basmati” pirinci davalarını kazanmıştır. Vakfın çalışmalarının temeli, genetiği değiştirilmiş ürünlere karşı küresel direnişin inşa edilmesine yardımcı olmak üzerine şekillenmişti. Vandana, hükümet ve sivil toplum kuruluşlarında ekoloji danışmanı olarak da çalıştı. Uluslararası Küreselleşme Forumu’nun liderlerinden biri ve alter-küreselleşme hareketi olarak bilinen “ortak kaygılar ve ortak insanlık durumu ile bağlantılı… dünyamızla ilgilenmek ve birbirimiz için şefkatli olmak üzerine şekillenmiş yeni küresel hareketlerden” biri olan küresel dayanışma hareketinin bir üyesidir. Hindistan’ın Vedik mirasında olduğu gibi, birçok geleneksel uygulamada var olan bilgeliği savunmaktadır.

1991’de Vandana, literatürde “dokuz tohum” anlamına gelen Navdanya’yı kurmuştur. Navdanya, Hindistan’da yerli tohum çeşitliliğini korumak üzere kurulmuştur. Amacı, çiftçileri işlerini tasfiye etmeye zorlayan politik ve ekonomik baskıya karşı direnme konusunda, onlara destek vermektir.

Bu hareket, Gandhici özgüven, şiddet karşıtlığı ve direniş ilkelerine dayanmaktadır: “Bunun (özgürlüğümüzün) yasadışı olduğunu ima eden her yasa yasadışıdır… Onu tanımamak zorundayız. Biz, suya, tohuma, gıdaya, ilaca erişme özgürlüğümüzü savunacağız.”

1993’te “Alternatif Nobel Ödülü” olarak bilinen Right Livelihood Award’i aldı. Vandana, on beşten fazla kitap ve üç yüzün üzerinde bilimsel makalenin de yazarıdır. “Beş büyük dev şirketin sağlığımızı ve gıdamızı kontrol ettiği bir dünyada yaşamak istemiyorum.” “Aklın tekkültürlülüğünün yanlışlarından ve indirgemeci düşüncenin yarattığı şiddetten ders almanın zamanı geldi.

Kurtuluş için çeşitliliğe dönmenin zamanı geldi.” “Açgözlülük kıtlık yaratır; ve şu anda bizler bir kıtlık döneminde yaşıyoruz. Bunun için çokça düşünmeye ihtiyacımız var. Cömertçe üretebilmek için cömertçe düşünmeye ihtiyacımız var”.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.