Vekalet Nasıl Çıkarılır?


Bir kişinin başkasına ait işi yapmak amaçlı kanun çerçevesinde kendi üstüne alması durumuna vekalet denir. Vekalet ile ilgili hususlar 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nda yer almakla birlikte Borçlar Kanunu’nun 386. maddesince vekalet sözleşmesi tanımlanarak, aynı kanunun 502 maddesine göre de tanım muhafaza edilmiştir.

Vekalet sözleşmelerinde işin yapılmasını isteyerek teklifte bulunan kişi müvekkil, işi kabul ederek sorumluluğu alan kişi ise vekildir. Vekilin, müvekkilin teklif ettiği işi kabul etmesi anında vekalet akdi kurulmuş olur. Ancak yasal çerçevede işleyebilecek bir vekalet durumunun söz konusu olabilmesi için işin mesuliyetini taşıyan kişi ile işin sorumluluğunu alacak kişinin aralarında anlaşmaya varması dışında, bu akdi noter kanalı ile belirtmeleri şarttır. Vekaletnamenin noterden tasdikli olmasının sebebi, yapılacak işlemlerin yasalara uygun bir şekilde tanzim edildiğine dair ispat teşkil etmesidir.

Vekaletin belli iş yükümlüğünü taşıyacağı durumlarda özel vekaletname, birden fazla işin yükümlülüğü taşıyacak durumlarda da genel vekaletname olarak çeşitleri vardır. Özel vekaletnameler daha çok boşanma, isim değişikliği, yaş büyütme ya da küçültme davaları, taşınmaz malların alım ve satımı, emekli maaşının çekilmesi gibi durumları kapsarken genel vekaletname ise daha çok dava takibi için yetkilendirmelerde kullanılır. Vekaletname durumu daha çok ticari işlerde yetkili kişileri görevlendirme niteliği taşırken yaşlılık, hastalık gibi durumlarda mali ve yasal ilişkilerin takibi amaçlı da düzenlenebilir. Ayrıca vekaletname sadece gerçek kişiler arasında olabileceği gibi tüzel kişiler için de çıkartılabilir.

Kişilerin vekalet çıkartabilmesi için yabancı ülkelerde ikamet edenlerin bulundukları ülkenin Türk konsolosluklarına Türkiye’de yaşayanların ise notere başvurmaları gerekir. Vekaletname çıkartılır iken kişilerin dikkat etmesi gereken bazı durumlar söz konusudur. Eğer şahıslar arasında vekaletname çıkartılıyorsa kişinin notere sadece nüfus cüzdanı ile başvurması yeterlidir. Ancak, Aile Hukuku’nu kapsayan boşanma gibi durumlar ile taşınmaz malların alım satımı gibi tapu ve kadastro işlerinde fotoğraf şartı aranmaktadır. Yurtdışında yaşayanlar ise pasaportu ile birlikte son altı 6 ay içerisinde çekilmiş biyometrik fotoğraflarını yanlarında bulundurmalılardır. Tüzel kişiler için çıkartılacak vekaletnameler içinse imza sirküleri, şirket kaşesi ve şirketi temsil belgesi ile başvurulmalıdır.

Vekaletname alınmadan önce kişiler, vekalet metninde yetkileri tam olarak belirtilmek konusunda dikkatli davranmalılardır. Aksi durumda eksikler nedeniyle tekrarlayacak işlemler söz konusudur. Bunun yanında kişilerin gelecekte bir sorun yaşanmaması açısından verdikleri yetkileri tam anlamıyla bilerek konuya hakim olmaları önemlidir.

İmzalanmadan önce vekaletname mutlaka okunmalı, metin içerisinde geçen maddelerle birlikte kişisel bilgilere de özellikle dikkat edilmelidir. İmzalanmış vekaletnamelerde sonradan fark edilen bir yanlışlık söz konusu ise bu durumdan temsilcilik yetkilisi sorumlu tutulamaz. Ayrıca vekaletname ile dikkat edilecek diğer bir husus, herhangi bir süre belirtilmediği sürece 10 yıllık bir geçerliliğin söz konusu olmasıdır. Bu durumda vekil olarak atanan kişilerin yaptıkları işlemlerin bağlayıcı nitelikte olması sebebiyle sonuçların kişinin kendisini de yakından ilgilendirdiğini göz önünde bulundurmalıdır.

Ancak işin mahiyetine bağlı olarak kimi vekaletnamelerin işin sonuçlandırılması ile son bulması söz konusudur. Tapuda yapılacak işlemler, boşanma davaları için verilen vekaletnameler belirtilmese bile sınırlı vekaletnamelerdendir.

Devam eden bir vekalet akdi taraflardan birinin vefat etmesi, vekilin haklarını kullanma ehliyeti kaybetmesi sonucunda otomatik olarak son bulur. Ancak kişilerin kanun hükmünde belirtilen koşullarda azil ya da istifa ile sözleştirmeyi sona erdirmeleri mümkündür.

Türkiye’de düzenlenen ve sadece Türkiye’de kullanılacak vekaletnameler için noter tarafından düzenlenip onaylanması yeterlidir. Ancak Türkiye dışında kullanılacak vekaletnameler için  noter tasdikinden sonra yasallaştırılması gerekmektedir. Bunun için noter tarafından tasdiklenmiş vekaletnamelerin, Türk makamları ya da Türkiye’de bulunan yabancı ülkenin konsoloslukları tarafından apostil edilir.


E-posta hesabınız yayımlanmayacak.