Vietnam Savaşı Hakkında Bilgi


Fransız sömürgesi olan Vietnam’ı ikinci Dünya Savaşı yıllarında Japonya işgal etmişti. Fransa, savaş sonrasında eski sömürgesini devraldı. Fakat, Vietnam’ın kuzeyinde 1945’te Ho Şi Minh öncülüğünde Vietnam Demokratik Cumhuriyeti bağımsızlık bildirgesini ilan etti. Fransızların bu kararı tanımaması üzerine başlayan savaşlarda Fransızlar 1954’de Dien Bien Phu Savaşı’nda ağır bir yenilgi aldı.

Fransa 1955’te, Güney Vietnam’ı boşalttı. Güneyde monarşiye son vererek cumhuriyet ilan eden eski imparator Ngo Dînh Diem, komünizmin yayılmasını önleme bahanesi ile ABD yardımı almaya başladı ve baskıcı bir yönetim kurdu. Kuzeyden sızan sosyalist gerillaların eylemleri güneyde halk arasında destek bulmaya başladı. 1960’ta Vietnam Ulusa! Kurtuluş Cephesi kuruldu. Sayıları on binleri bulan Amerikan askerleri ve danışmanları, sosyalist gerillalara karşı savaşa giriştiler. Bu arada 1963’te CİA destekli bir darbe ile Diem öldürüldü.

Vietnam

1964’te Amerikan Deniz Kuvveleri, Kuzey Vietnam’ı bombalamaya başlayınca savaş tırmandı. 1967’de Vietnam’daki Amerikan askerlerinin sayısı yaklaşık 400.000’e ulaştı. Kimyasal silah kullanmakla suçlanan Amerikan orduları ağır kayıplar verdiler.

Kuzey Vietnam ile yapılan görüşmelerde sonuç alınamadı. 1970’te çatışmalar Laos ve Kamboçya’ya sıçradı. Savaş dünya kamuoyunda, gençlik hareketlerinde ve üniversitelerde oldukça ilgi çekiyordu. Amerikan ordularının gerçekleştirdiği katliamlar ve işlenen savaş suçları ABD karşıtı hareketleri güçlendirmeye başladı.

Vietnam Savaşı 1973’te Kuzey Vietnam, Güney Vietnam ve ABD arasında yapılan görüşmeler sonucunda sona erdi. İmzalanan Paris Anlaşması ile Vietnam, Kamboçya ve Laos’tan bütün yabancı askerlerin çekilmesi, savaş esirlerinin serbest bırakılması kararlaştırıldı. Ateşkese rağmen kısmi çatışmalar devam etse de 1975’te Kuzey Vietnam, Güney Vietnam’ı da topraklarına kattı. Bir yıl sonra Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. Aynı yıl Kamboçya’da Kızıl Kımerler iktidara geldi.

Kendi halkına karşı başlattığı katliamlarla tanınan Kızıl Kımerlerle Vietnam arasında 1977’de başlayan çatışmalar 1979’da Kızıl Kımer yönetiminin yıkılması ile sona erdi. Sovyet desteğine dayanan Vietnam, Kamboçya ve Laos’a da egemen oldu. Bu kez Vietnam ile Çin arasında çatışmalar başladı. Çatışmalar, Vietnam’ın 1989’da Kamboçya’dan çekilmesi ile sona erdi.

Vietnam Savaşı, hem Vietnam açısından hem de Amerika açısından önemli sonuçlar doğurdu. Yaklaşık otuz yıl savaş alanı haline gelen Vietnam’a 7 milyon ton bomba atıldı. Bu bombalar Japonya’ya atılan atom bombalarının 300 tanesine eşitti. İkinci Dünya Savaşı sırasında Ingiltere’ye atılan bombaların seksen katıdır. 200 milyon nüfusu ile dünyanın en büyük gücü olan Amerika, 17 milyonluk Vietnam karşısında yenilgiye uğramışt


E-posta hesabınız yayımlanmayacak.